Blog

2026

"Deadlock" ve İnsan İlişkileri: İki İnatçı Sürecin Kilitlenmesi

İşletim sistemlerinde iki thread'in birbirinin elindeki kaynağı beklemesiyle oluşan deadlock, insan ilişkilerinde ve yazılım ekiplerinde de harfiyen yaşanır. Kilit nasıl kırılır?

Eki 184 dk okuma

Protokol Ezberlemek vs. Kriz Anında Doğaçlama Yapmak: Tıp Kitapları ve StackOverflow Arasında Bir Hayat

Sahada hiçbir vaka ders kitaplarındaki gibi gelmez. Kodda da hiçbir kriz StackOverflow'daki hazır kalıplara uymaz. Kuralları ezberleyen acemiler ile prensiplerle doğaçlama yapan ustalar arasındaki uçurum.

Eki 174 dk okuma

Post-Mortem Değil, Otopsi: Hatayı Kişide Değil, Sistemde Aramayı Acil Servisten Öğrenmek

Sunucu çöktüğünde Ahmet'i suçlamak kolaydır. Peki Ahmet'in tek bir yanlış komutla bütün şirketi durdurabilmesine izin veren mimariyi kim yargılayacak?

Eki 164 dk okuma

"See One, Do One, Teach One": Tıbbın Yüzyıllık Usta-Çırak Modelini Yazılım Sektörü Neden Kaybetti?

1890'larda cerrah William Halsted'in kurduğu usta-çırak modeli modern tıbbı ayakta tuttu. Yazılım sektörü ise junior yetiştirmeyi bırakıp kendi geleceğini ateşe atıyor.

Eki 154 dk okuma

Hastanın İstediği İlacı Değil, İhtiyacı Olan Tedaviyi Vermek: Yazılım Müşterisine "Hekim" Gibi Yaklaşmak

Acile gelip "Bana bir antibiyotik ve ağrı kesici iğne yapın" diyen hasta ile kapıyı "Bize yapay zekalı bir mobil uygulama lazım" diye çalan müşteri arasındaki benzerlik. Yazılımcı garson değil, hekim olmalıdır.

Eki 144 dk okuma

Dozaj Hatası Affetmez: TypeScript ve Tip Güvenliği Neden Bir "Tercih" Değil, Yaşam Destek Ünitesidir?

Sahada 1 mg Adrenalin vermekle 10 mg vermek arasındaki fark yaşamla ölümdür. JavaScript'te "any" yazıp geçmenin, esnek tiplerin ve runtime sürprizlerinin faturası üzerine.

Eki 134 dk okuma

İki Damar Yolu Prensibi: "Single Point of Failure" (SPOF) ve Gerçek Hayatta Yedeklilik

Ağır bir travma hastasında paramedikler asla tek bir damar yoluyla yetinmez. Peki yazılımcılar neden milyar dolarlık sistemleri tek bir DNS sağlayıcısına veya SaaS aracına emanet edip rahatça uyur?

Eki 124 dk okuma

404 Hayat Bulunamadı: Yazılımcıların İş-Yaşam Dengesi Yalanı

"Work-life balance" kavramının, özellikle start-up kültüründe nasıl bir pazarlama hilesi olduğu. Ofiste masa tenisi masası olması denge değildir.

Eki 113 dk okuma

Yapay Zekanın Halüsinasyonları ve İnsan Kibri

ChatGPT’nin bilmediği bir kütüphaneyi varmış gibi anlatmasıyla, bir Junior’ın mülakatta Kafka bildiğini iddia etmesi arasında algoritma farkı dışında bir fark yoktur.

Eki 102 dk okuma

"Mavi Kod" ve Production'da "Git Push --Force"

Mavi kod anında kimse "Bu hastanın kalbini kim durdurdu?" diye sormaz. Sadece masaja başlarlar. Biz ise çöken sunucunun başında son PR'ı kimin onayladığını arıyoruz.

Eki 93 dk okuma

İnsan Vücudunu Debug Etmek: Log Dosyası Olmayan Bir Sistem

Bilinci kapalı bir hasta, size "Segmentation Fault" bile diyemeyen bir sunucu gibidir. Tüm mimariyi sadece dış belirtilere bakarak tahmin etmek zorundasınızdır.

Eki 83 dk okuma

Dijital Cenaze Töreni: Kapatılan Projelerin Matematiği

Google Graveyard'ı dolduran yüzlerce kapatılmış ürün. Her birinin arkasında yıllarca emek vermiş mühendisler var. Bir projenin kapatılması, bir hastayı kaybetmekten farklı mı?

Eki 73 dk okuma

Empati Derleyicisi: Neden İyi Kod Yazmak İçin İyi İnsan Olmak Gerekir

Temiz kod yazmak teknik bir beceri değil, bir empati eylemidir. O kodu 6 ay sonra okuyacak kişiyi düşünmek, gece 3'te debug edecek yeni mezunu hayal etmek...

Eki 63 dk okuma

Türkiye'den Yazılım İhraç Etmek: Dolar Kazanıp TL Harcamanın Psikolojisi

Uzaktan çalışarak yurt dışına yazılım satan Türk geliştiricilerin sessiz devrimi. Dolar maaş almanın lüksü ve "Neden burada kalıyorum?" sorusunun ağırlığı.

Eki 53 dk okuma

Git Commit Geçmişimiz Aslında Psikolojik Dosyamızdır

Sabah 9’daki "feat: eklendi" ile gece 3’teki "fix: ALLAH ASKINA CALIS ARTIK" arasındaki ince çizgi. Git geçmişi neden sadece kodun değil, bizim de ruh halimizin haritasıdır?

Eki 42 dk okuma

Altın Saat: Travma Odası vs Sunucu Odası

Acil tıptaki "Altın Saat" kuralı, ağır travmalarda hayatta kalma şansının ilk 60 dakikada belirlendiğini söyler. Sunucu çöktüğünde de durum farklı değildir.

Eki 33 dk okuma

"Senior" Unvanı İllüzyonu

3 yıl React yazan herkesin Senior ilan edildiği bir sektörde, bu unvanın içinin nasıl boşaldığı ve gerçek mühendisliğin çerçevelerle değil kriz anlarındaki kararlarla ölçüldüğü üzerine.

Eki 23 dk okuma

Ambulans Çantası Mimarisi: Yazılımcılara Bir YAGNI Dersi

Bir paramedik çantasına sadece hayat kurtaracak ekipmanları koyar. Peki yazılımcılar neden hiç gelmeyecek milyonlarca kullanıcı için sistemi gereksiz teknolojilerle boğuyor?

Eki 13 dk okuma

Mikroservisler: Modern Zamanın Babil Kulesi

Herkesin sırf trend olduğu için monolitik yapıyı bırakıp mikroservislere geçmesini ve ardından sistemlerin birbiriyle konuşamadığı bir iletişim felaketine dönüşmesini anlatan teknik bir felsefe.

Eyl 302 dk okuma

Sessiz İstifa ve Legacy Kod

Geliştiricilerin tükenmişlik sonrası projeden duygusal olarak kopup sadece görevlerini yaptığı sessiz istifa evresinin, Legacy Code dediğimiz o korkunç yapıları nasıl doğurduğu üzerine.

Eyl 292 dk okuma

Recursion ve Ölüm: Kendini Çağıran Fonksiyonların Metafiziği

Bir fonksiyonun kendini çağırması, felsefedeki sonsuz döngü paradokslarına ne kadar benziyor? Her recursion'ın bir base case'e ihtiyaç duyması bize ne anlatıyor?

Eyl 283 dk okuma

Kod Yazarken Yalan Söyleriz

Değişken adlarına "isReady" diyoruz ama o değişken hiçbir zaman hazır değil. Kodumuz, kendimize ve geleceğe söylediğimiz organize yalanlar koleksiyonudur.

Eyl 273 dk okuma

Agile (Çevik) Öldü ve Onu Biz Öldürdük: Neden Artık Sadece Kod Yazmaya Odaklanıyorum?

Süreçlerin mühendisliği nasıl boğduğu, bitmeyen Jira biletleri ve Daily Scrum ritüellerinin yazılımcıları nasıl tükettiği üzerine sert bir eleştiri.

Eyl 262 dk okuma

Teknik Mülakat Sistemi Tamamen Bozuk: Neden Whiteboard'da Algoritma Çözmek Saçmalık?

LeetCode ezberci kültürünün, gerçek mühendislik yetkinliğiyle alakasız olduğu ve iyi insanları nasıl elediği üzerine sert bir eleştiri.

Eyl 252 dk okuma

Dark Pattern'lar: Kullanıcıyı Kandırmak İçin Tasarlanan Arayüzler ve Neden Buna Ortak Olmayı Reddediyorum

Abonelik iptalini imkansız kılan, istemediğiniz ürünleri sepetinize ekleyen ve sizi manipüle eden arayüz tasarımlarının etik çöküşü.

Eyl 242 dk okuma

Debugging Bir Dedektiflik Sanatıdır: Bir Bug'ı 72 Saat Takip Ettiğim Gece

Bir hatayı bulmak için log dosyalarını didik didik eden, ipuçlarını takip eden ve sonunda suçluyu yakalayan bir mühendisin polisiye hikayesi.

Eyl 232 dk okuma

Dokümantasyon Yazmak Bir Aşk Mektubudur: Gelecekteki Kendine Not Bırakmak

Kimsenin yazmak istemediği ama herkesin aradığı dokümantasyonun, aslında gelecekteki kendinize bırakılan en değerli hediye olduğu üzerine.

Eyl 222 dk okuma

Imposter Syndrome (Sahtekar Sendromu): Neden Hâlâ 'Yeterli' Olduğuma İnanamıyorum?

Şirket kurmuş, yüzlerce proje teslim etmiş ama hâlâ "yetersiz" hissetmenin utanç verici ama evrensel itirafı.

Eyl 212 dk okuma

Side Project Mezarlığı: Başlayıp Bitiremediğim 47 Projenin Hikayesi

Her yazılımcının GitHub deposunda yarım kalmış projeler vardır. Neden sürekli başlayıp bitiremiyoruz?

Eyl 202 dk okuma

AI Kodumu Yazıyorsa Ben Ne İş Yapıyorum? Bir Mühendisin Varoluşsal Krizi

ChatGPT ve Copilot çağında kendi mesleğinin otomasyona uğramasını canlı canlı izleyen bir yazılımcının iç hesaplaşması.

Eyl 192 dk okuma

Kan, Kaos ve Kod: İnsan Bedeninin Karmaşasından Terminalin Steril Dünyasına Kaçış

Saha nöbetlerindeki kanlı ve öngörülemez kaostan sıyrılıp, kodların kurallarla dolu, sessiz ve steril dünyasına sığınmanın psikolojisi.

Eyl 182 dk okuma

Bir Yazılımcının Tarayıcı Sekmesi Sayısı, Zihinsel Sağlığının En İyi Göstergesidir

150 açık sekme, 47 bookmark klasörü ve hâlâ aradığını bulamayan bir mühendisin psikolojik profili.

Eyl 172 dk okuma

Türkiye'den Global Bir Teknoloji Şirketi Kurmak: Kimsenin Anlatmadığı Gerçekler

Döviz kuru kabusu, bürokratik labirentler ve Türk yazılımcıların küresel piyasadaki algısı üzerine sansürsüz bir kurucu itirafı.

Eyl 162 dk okuma

Bir Yapay Zeka Paramedik Olabilir mi? Empatinin Algoritmaya Sığmadığı Nokta

AI her şeyi öğrenebilir ama bir hastanın elini tutup "Korkma, yanındayım" diyebilir mi? İnsan olmanın makinelere devredilemeyen son kalesi.

Eyl 152 dk okuma

Cloud (Bulut) Tuzağı: Şirketleri AWS/GCP Fatura Kâbusundan Nasıl Kurtarıyorum?

Sunucusuz (Serverless) mimarilerin ve yönetilen hizmetlerin (Managed Services) şirketleri nasıl iflasa sürüklediği üzerine.

Eyl 142 dk okuma

Kodlar Düzeltilebilir, İnsanlar Değil: 'Başarısızlık' Kavramıyla İki Farklı Dünyada Yüzleşmek

Yazılım dünyasındaki Ctrl+Z konforunun, acil tıptaki geri döndürülemez gerçeklerle nasıl çarpıştığı üzerine kişisel bir yüzleşme.

Eyl 132 dk okuma

En İyi Kodlarımı Neden Klavyeden Uzaktayken Yazıyorum?

Programlamanın aslında klavyeye basmak değil, düşünmek ve mimari tasarlamak olduğu gerçeği üzerine bir analiz.

Eyl 122 dk okuma

Defibrilatör ve Sunucuyu 'Reboot' Etmek: Bazen Sadece Fişi Çekip Şok Vermeniz Gerekir

Kalbin ölümcül bir ritim bozukluğuna girdiğinde yapılan tek şeyle, sonsuz döngüye giren bir sunucuya yapılan müdahalenin şaşırtıcı benzerliği.

Eyl 112 dk okuma

Kodda ve Hayatta 'Hata' Yapmayı Kucaklamak: Neden Mükemmeliyeti Bıraktım?

Sistemlerin çökmesinin dünyanın sonu olmadığını, hatanın bir başarısızlık değil sadece bir "log kaydı" olduğunu nasıl öğrendim.

Eyl 102 dk okuma

Makineleri İyileştirirken İnsanları Anlamak: Empati Yeteneğimi Nerede Kazandım?

Mühendisliğin analitik yalnızlığından çıkıp, ambulansın arkasında toplumun en kırılgan kesimleriyle tanışmanın getirdiği duygusal devrim.

Eyl 92 dk okuma

Her Yeni Framework'ü Öğrenme Saplantısını Nasıl Bıraktım ve Temellere (Fundamentals) Nasıl Döndüm?

JavaScript dünyasındaki tükenmişlikten (JS Fatigue) kurtulup, teknoloji yığınında kaybolmamayı nasıl öğrendim?

Eyl 82 dk okuma

Freelancer'lıktan Şirket Kurmaya: Kimse Sana Vergi, Muhasebe ve Hukuk Anlatmıyor

Kod yazarak büyüyen bir insanın aniden fatura, KDV, SGK ve sözleşme hukuku ile boğuşmak zorunda kalmasının trajikomik hikayesi.

Eyl 72 dk okuma

LinkedIn Profilini Değil, GitHub Profilini Parlat: Kariyer Tavsiyesi Olarak Açık Kaynak

Sertifika biriktirmek ve influencer olmak yerine, gerçek projeler yapmanın ve gösterilebilir iş üretmenin kariyer üzerindeki etkisi.

Eyl 62 dk okuma

Bir Startup'ı Hacklemek Gerçekte Ne Kadar Kolay? (Geliştiricilerin Açık Unuttuğu Arka Kapılar)

Filmlerdeki gibi sıfırıncı gün (zero-day) açıklarına ihtiyacınız yok. Gerçek dünyada şirketler çok daha komik hatalarla hackleniyor.

Eyl 52 dk okuma

İnsan Bedeni vs. Spagetti Kod: Dünyanın En Karmaşık Dağıtık Sistemi (Distributed System)

Milyarlarca yıllık evrimin yazdığı o devasa legacy codebase ile modern yazılım mimarilerinin tuhaf ve komik benzerlikleri.

Eyl 42 dk okuma

En Soğukkanlı İnsan Olmanın Yalnızlığı (Kriz Anlarında Neden Herkes Bana Bakıyor?)

Bir kaza yerinde veya sistem çöktüğünde herkesin yüzüne baktığı o "sakin" kişi olmanın görünmeyen psikolojik yükü.

Eyl 32 dk okuma

Mikroservisler (Microservices) Çoğu Şirket İçin Devasa Bir Yalandır

Günde 100 ziyaretçi alan projeleri bile mikroservislerle parçalayıp yönetilemez hale getiren sektör modasına karşı monolitik mimari savunması.

Eyl 22 dk okuma

Kriz Anında Neden Asla Koşmam? Bir Paramedik Olarak DevOps Nöbetlerinden Öğrendiklerim

Panik ve hız yerine soğukkanlılık ve kontrol listeleri (checklists) ile kriz yönetmenin hem sahada hem sunucu odasında hayat kurtardığı gerçeği.

Eyl 12 dk okuma

Neden Asla '10x Rockstar Developer' İşe Almam (Ve Yerine Kimi Alırım)?

Sektörün takıntı haline getirdiği dahi yazılımcıların şirketlere verdiği gizli zararlar ve gerçek mühendisliğin takım oyunu olduğu üzerine.

Ağu 312 dk okuma

Açık Kaynak (Open Source) 'Bedava' Demek Değildir: Ödenmeyen Teknik Borçlar

Kullandığımız ücretsiz kütüphanelerin aslında şirketlere ne kadar büyük bir gizli bakım maliyeti (maintenance cost) çıkardığı üzerine.

Ağu 302 dk okuma

İlk Müşterime Nasıl 'Hayır' Demeyi Öğrendim (Ve Bu Şirketi Nasıl Kurtardı)

Her müşteriyi kabul etmenin ve her özel isteği karşılamanın şirketi yıkacağı gerçeğiyle, sahada çok acı bir şekilde nasıl yüzleştiğimin hikayesi.

Ağu 292 dk okuma

'Güvenlik Önlemi' Adı Altında Yaptığımız En Büyük Saçmalıklar

Security Theater (Güvenlik Tiyatrosu) kavramı ve kullanıcıları çıldırtan ama sistemi aslında hiç korumayan sözde güvenlik önlemleri.

Ağu 282 dk okuma

Stack Overflow Kapansa Dünya Ekonomisi Çöker mi? (Cevap: Evet)

Yazılım dünyasının en büyük sırrı: Mühendislerin büyük çoğunluğunun aslında cevapları ezberden değil, Stack Overflow'dan kopyalayarak ürettiği gerçeği.

Ağu 272 dk okuma

Burnout'un (Tükenmişliğin) Kıyısından Dönmek: Ekranlardan Uzaklaşmayı Nasıl Öğrendim?

DevOps kültürünün karanlık yüzü olan nöbet stresinden ve sürekli online olma zorunluluğundan nasıl kurtuldum?

Ağu 262 dk okuma

Terminal Felsefesi: Neden Hayatımın Çoğunu Siyah Bir Ekranda Geçirmeyi Seviyorum?

Grafik arayüzlerin (GUI) psikolojik yükü ve terminalin minimalist, odaklanmış dünyasına neden sığındığım üzerine bir deneme.

Ağu 252 dk okuma

Monitörü Değil, Hastayı Tedavi Et: Datadog/Grafana Metriklerinin Bize Söylediği Yalanlar

Dashboard göstergelerine körü körüne güvenmenin hem acil tıpta hem de yazılımda nasıl ölümcül körlüğe yol açtığı üzerine.

Ağu 242 dk okuma

Triage (Triyaj) Sanatı: Çöken Bir Sunucuya ve Kanaması Olan Bir Hastaya Aynı Şekilde Müdahale Etmek

Acil tıptaki önceliklendirme (Triage) sisteminin, yazılım krizlerindeki olay yönetimiyle (Incident Management) birebir örtüşmesi üzerine.

Ağu 232 dk okuma

Gerçek Bir 'Acil Durum' Nedir? (Ambulanstan Sonra Yazılım Krizlerine Gülüp Geçmek)

Startup dünyasındaki bitmeyen panik kültürünün, ölüm-kalım savaşlarıyla yüzleştikten sonra ne kadar anlamsız göründüğüne dair bir perspektif.

Ağu 222 dk okuma

Açık Kaynak Toplulukları ve Aşı Mantığı (Herd Immunity)

Açık kaynak kodların kitlesel olarak test edilmesi ve güvenlik açıklarının kapatılması ile toplum sağlığında uygulanan "sürü bağışıklığı" felsefesi arasındaki derin biyolojik benzerlik.

Ağu 214 dk okuma

Refactoring mi, Amputasyon mu? Ne Zaman Yüzleşip Kesip Atmalıyız?

Kangren olmuş bir uzvu kurtarmaya çalışmak hastanın hayatına mal olabilir. Bazen legacy bir modülü düzeltmeye çalışmak yerine tamamen silip baştan yazma cesaretini ne zaman göstermeliyiz?

Ağu 204 dk okuma

"Şikayeti Ne?" - Hasta Öyküsü (Anamnez) Almak vs. Müşteriden Requirement Dinlemek

Hastalar genellikle neresinin acıdığını tarif edebilir ama asıl sorunun ne olduğunu bilmezler. Tıpkı "Uygulama çalışmıyor" diyen bir müşterinin gerçek ihtiyacını bulmak için doğru soruları sormak zorunda olmamız gibi.

Ağu 194 dk okuma

Vital Bulgular Kaybettiğinde: Legacy Bir Projenin Son Dakikalığına Müdahale Etmek

Monitörde nabzı düşen bir hastaya müdahale ederken hissedilen o buz gibi sessizlik ile, dokümantasyonu olmayan 10 yıllık legacy bir projede npm install yaptıktan sonra terminalin kırmızı error kusması arasındaki o panik anı.

Ağu 184 dk okuma

Ambulans Sirenleri ve Bildirim Sesleri: Pavlov Şartlanması Olarak Nöbet Psikolojisi

Bir paramediğin uzaktan gelen ambulans siren sesine anında adrenalin salgılamasıyla, bir yazılımcının gece 3'teki PagerDuty veya Slack bildirimini duyduğunda kalbinin sıkışması arasındaki korkunç nörolojik benzerlik.

Ağu 174 dk okuma

EKG Çizgisi ve Sinüs Ritmi: Monotonluk Aslında Hayatta Olmanın Kanıtıdır

EKG cihazındaki düz bir çizgi ölümü, sürekli inip çıkan dalgalar ise canlılığı temsil eder. Yazılımda ve kariyerde monotonluk zaman zaman sıkıcı gelse de, aslında sistemin kararlı ve sağlıklı çalıştığının en büyük göstergesidir.

Ağu 164 dk okuma

"Gözden Kaçan Semptom": Silent Hypoxia ve İlla Kırmızı Error Vermeyen Sessiz Bug'lar

Tıpta Sessiz Hipoksi vakaları en korkutucu tablolardandır. Yazılımda da exception fırlatmayan, log düşürmeyen ama veritabanında sessizce veri bozan "Silent Bug"ların yarattığı sinsi tehlike üzerine.

Ağu 154 dk okuma

Otomatik Dış Şok Cihazı (OED/AED) ve Low-Code / No-Code Araçları

AED cihazları, tıp eğitimi olmayan birinin bile bir insana şok verip hayat kurtarmasını sağlayan harika otomasyonlardır. Tıpkı yazılım dünyasındaki Low-Code araçları gibi. Peki bu araçlar ne zaman yetersiz kalır ve profesyonel müdahale gerekir?

Ağu 144 dk okuma

"Geçici Çözüm" (Band-Aid Fix) ve Kronik Tedavi: Turnike Sıkarak Proje Yönetilmez

Sahada kanamayı durdurmak için atılan turnike hastaya zaman kazandırır; ama bacağı sonsuza kadar turnikede bırakamazsınız. Yazılımda geçici hotfix'lerin kalıcı tedavi zannedilmesi üzerine.

Ağu 133 dk okuma

Anestezi ve "Graceful Shutdown": Bir Sistemi/Bedeni Hasarsız Şekilde Uyutmak

Bir hastayı anestezi altına alırken tüm hayati fonksiyonlar adım adım, kontrollü bir şekilde yavaşlatılır. Sunucu tarafında da bir servisi kapatırken sistemi nazikçe kapatma (Graceful Shutdown) mimarisi üzerine.

Ağu 124 dk okuma

"Konsültasyon İstemek": Tıbbi Egoyu ve Yazılımcı Kibrini Bırakıp "Bilemedim" Diyebilmek

Bir hekimin tıkandığı noktada başka bir uzmandan konsültasyon istemesi zayıflık değil, hasta güvenliği için zorunluluktur. Yazılımcıların ise saatlerce tek başına bir bug karşısında çaresizce oturup yardım isteyememesinin faturası üzerine.

Ağu 113 dk okuma

"Yan Etki" (Side Effect) Yönetimi: Bir İlacın Prospektüsü ile Bir Fonksiyonun Dokümantasyonu

Tıpta bir ilacın ağrıyı keserken karaciğere yük bindirmesi gibi; yazılımda da saf fonksiyon (pure function) yazmayıp dış bağımlılıkları değiştirdiğimizde ortaya çıkan beklenmedik yan etkilerin faturası üzerine.

Ağu 104 dk okuma

İmmün Sistem (Bağışıklık) ve Siber Güvenlik: Vücudun "Self / Non-Self" Ayrımı

İnsan bağışıklık sistemi, vücuda giren bir hücrenin "bizden mi" yoksa "yabancı mı" olduğunu anlamak üzerine kuruludur. Zero-Trust güvenlik mimarileri ile biyolojik savunma hattı arasındaki kusursuz paralellik.

Ağu 94 dk okuma

Biyolojik Plastisite ve Adaptatif Mimariler: Yaşayan Bir Kod Tabanı Mümkün mü?

İnsan beyni hasar gördüğünde başka nöronlar o görevi üstlenir (nöroplastisite). Dağıtık sistemlerin kendiliğinden ölçeklenmesi ve hasarlı düğümü pasifize edip yaşamaya devam etmesi üzerine.

Ağu 83 dk okuma

Triyöz / Toksisite ve Veritabanı Şişmesi: Vücudun Atıkları İhraç Etme Mücadelesi

Böbrekler ve karaciğer vücuttaki toksik atıkları sürekli filtreler. Temizlenmeyen atıklar vücudu zehirler. Bir veritabanında biriken loglar, indekslenmemiş devasa tablolar ve temizlenmeyen verilerin sistemi felç etmesi.

Ağu 73 dk okuma

"Placebo Etkisi" ve Arayüz Tasarımı (UX): Kullanıcıyı Sakinleştiren İllüzyonlar

Tıpta hiçbir etken maddesi olmayan hapların hastayı iyileştirebilmesi gibi; arayüzlerde de gerçekte işlemi hızlandırmayan ama kullanıcıya kontrol hissi veren Skeleton Loader ve Optimistic UI gibi psikolojik plasebolar üzerine.

Ağu 64 dk okuma

"Tolerans ve Doz": Ağrı Kesiciye Alışan Vücut ve Yüksek Kaynağa Alışan Kod

Ağrı kesici ilaçları sürekli ve yüksek dozda kullanan bir hastanın vücudu tolerans geliştirir ve daha yüksek doz ister. Kötü optimize edilmiş bir yazılımın da sunucu kaynakları (RAM/CPU) artırıldıkça daha obur hale gelmesi üzerine.

Ağu 54 dk okuma

"Phantom Limb" (Hayalet Uzuv) Sendromu ve Silinen Modüller

Ampute edilen bir uzvun varmış gibi ağrıması (hayalet uzuv); yazılımda deprecated edilip silinen bir servisin ardından mimaride hâlâ ona istek atmaya çalışan yetim kodların bıraktığı boşluk üzerine.

Ağu 44 dk okuma

"Dunning-Kruger Effect" Sahada ve Terminalde: Cahil Cesareti vs. Gerçek Soğukkanlılık

Mesleğin ilk aylarındaki bir paramediğin her vakaya "Ben bu işi çözdüm" özgüveniyle girmesi ile junior bir geliştiricinin mimariyi kökten değiştirebileceğini sanması. Gerçek kıdemin getirdiği sessiz soğukkanlılık.

Ağu 34 dk okuma

Hipotermi ve Kademeli Sistem Yavaşlaması (Graceful Degradation)

Vücudun aşırı soğukta hayati organları korumak için el ve ayaklardaki kan akışını kesmesi gibi; devasa bir trafik patlamasında sistemin çökmemesi için ana fonksiyonlar dışındaki servisleri kademeli kapatma mimarisi.

Ağu 23 dk okuma

"Tıbbi Onam Formu" ve Kullanıcı Sözleşmeleri: Soğuk Sorumluluk Reddi

Hastaya müdahale etmeden önce imzalatılan karmaşık tıbbi onam formları ile bir uygulamayı yüklerken kimsenin okumadan onayladığı 50 sayfalık sözleşmeler. Güven ilişkisini mekanikleştiren soğuk bürokrasi üzerine.

Ağu 13 dk okuma

Karantinaya Alma (Quarantine) ve İzole Sandbox Alanları

Bulaşıcı bir hastalık taşıyan hastanın izole edilerek karantinaya alınması ile; şüpheli bir kod parçacığının veya dosyanın Sandbox içinde çalıştırılması arasındaki ortak savunma felsefesi.

Tem 314 dk okuma

Kalp Pili (Pacemaker) ve Cron Job'lar: Ritmi Veren Gizli Zamanlayıcılar

İnsan kalbinin elektriksel ritmini kaybettiğinde devreye giren kalp pilleri ile; arka planda sessizce veritabanı temizliğini, faturalandırmayı ve yedeklemeyi tam vaktinde tetikleyen Cron Job sistemleri üzerine.

Tem 304 dk okuma

Hastaya "Kötü Haber Verme" Protokolü (SPIKES) ve Müşteriye/Yönetime Prod Çöküşü Açıklamak

Tıpta ağır bir teşhisi veya kaybı açıklamak için uygulanan metodolojik SPIKES protokolü ile; prod patladığında veya veri kaybı yaşandığında müşteriye ve üst yönetime durumu soğukkanlılıkla anlatma sanatı.

Tem 294 dk okuma

"Senior" Enflasyonu ve Yetenek İhracı: Türkiye’deki Yazılımcı Krizinin İki Yüzü

Yurt dışına beyin göçü verdikçe tecrübeli mühendislerin sistemden çekilmesi ve oluşan boşluğun 1-2 yıllık geliştiricilere "Senior" unvanı dağıtılarak kapatılmaya çalışılması üzerine.

Tem 284 dk okuma

Türkiye'de Start-up Kültürü: "Girişimcilik" mi, "Hibe ve Ajansçılık" mı?

Silikon Vadisi modellerini şeklen kopyalayıp ofise langırt masası koyarak girişimci olunmuyor. Gerçek bir ürün geliştirmek yerine devlet hibeleri ve ajans işleriyle dönen "çakma start-up" ekosisteminin anatomisi.

Tem 274 dk okuma

Yazılımda "Tanıdık" Mantığı: Liyakat vs. Referans Ağları

Kurumsal şirketlerde ve yerel pazarda teknolojik kararların teknik rasyonellikle değil; ilişkiler, tanıdıklar ve çıkar ağları üzerinden alınmasının getirdiği mimari çürüme üzerine.

Tem 263 dk okuma

Gece Vardiyası ve Ücretsiz Mesai: Türkiye'de "Sorumluluk" Adı Altında Sömürü

Esnek çalışma saatlerinin Türkiye'de "24 saat erişilebilir olma" şeklinde algılanması. Hafta sonu patlayan prod için aranan yazılımcıya mesai ödenmemesi ve tükenmişliğin sıradanlaşması üzerine.

Tem 253 dk okuma

"Paypal Yok ama Kod Var": Türkiye'den Global SaaS Çıkarmanın Operasyonel İşkencesi

Dünyadaki bir yazılımcı 10 dakikada Stripe açıp globale ürün satarken; Türkiye'deki geliştiricinin Estonya, Delaware, çifte vergilendirme ve ödeme altyapısı labirentlerinde boğulmasının operasyonel dramı.

Tem 243 dk okuma

Akraba ve Arkadaş Çevresinin "Benim Bir Uygulama Fikrim Var" Cenderesi

Yazılımcı olduğunuz duyulduğu an başlayan o meşhur diyalog: "Uber gibi ama halı yıkama için, %50 ortak olalım, sen kodla ben fikri verdim." Fikrin ucuz, icraatın ise pahalı olduğu gerçeği üzerine.

Tem 234 dk okuma

"Teknoloji Çöplüğü" Şirketler: Yöneticilerin LinkedIn Trendlerine Göre Mimari Değiştirmesi

Türkiye'deki kurumsal şirketlerde yönetimin hafta sonu LinkedIn'de gördüğü buzzword'lerle pazartesi ekibin karşısına çıkması. İhtiyaç yokken popüler diye değiştirilen ve yamalı bohçaya dönen altyapılar.

Tem 223 dk okuma

Junior Yazılımcının "Tecrübesizsen İşe Almam, İşe Girmezsen Tecrübe Kazanamazsın" Kısır Döngüsü

Türkiye pazarında ilanların "22 yaşında, 4 yıl tecrübeli Junior" araması. Şirketlerin yeni mezun yetiştirmek yerine hazıra konmak istemesi ve binlerce pırıl pırıl gencin bu ironik duvarın önünde tıkanıp kalması.

Tem 213 dk okuma

"Uzaktan Çalışma" (Remote) Dedikleri: Evin Bir Odasını Şirket Şubesine Dönüştürmek

Evden çalışmanın "büyük bir özgürlük" olarak pazarlanması ama Türkiye şartlarında evin bir odasını şirketin bedava bir şubesine dönüştürmenin yarattığı sınır aşımı ve yalnızlık üzerine.

Tem 204 dk okuma

"Sözde Aile" Şirket Kültürü ve İlk Krizde "Yasal Yükümlülük" İtirafı

Şirketlerin işe alırken ve fedakarlık isterken kullandığı "Biz burada bir aileyiz" söyleminin; ilk krizde veya küçülmede birdenbire "Şirketimizin finansal gerçeklikleri..." soğukluğuna dönüşmesinin ikiyüzlülüğü.

Tem 193 dk okuma

Düğün, Kredi ve Bireysel Emeklilik: Türkiye'de "Girişimci" Olamamanın Sosyo-Ekonomik Frenleri

Batı'daki akranları garajda risk alıp startup denerken, Türkiye'deki genç yazılımcının evlilik masrafları, konut kredisi ve ailevi beklentiler yüzünden garanti maaşa mahkûm kalmasının sosyolojisi.

Tem 183 dk okuma

LinkedIn'deki "Hassas Başarı" Tiyatrosu ve Yerel Sektör Narsisizmi

Türkiye'deki teknoloji ağlarında paylaşılan abartılı başarı hikayeleri, ajitasyon dolu "ilham veren" gönderiler ve sahte kırılganlık. Kod kalitesinden çok kişisel markalamaya yatırılan mesainin eleştirisi.

Tem 173 dk okuma

"İngilizce Biliyorum" İllüzyonu: Doküman Okumak vs. Müşteriyle Tartışabilmek

Türk geliştiricilerin "İngilizcem var" derken kastettiği dokümantasyon okuma becerisi ile; yabancı bir toplantıda mimari kararını savunacak veya haksız talebe "Hayır" diyebilecek akıcılık arasındaki büyük uçurum.

Tem 163 dk okuma

"Bi' Bakıver" Kültürü: Task / Ticket Sistemlerinin Yerel İletişimle Delinmesi

Jira veya Linear gibi profesyonel araçlar kurulsa bile; yöneticilerin Slack veya WhatsApp'tan "Kanka şuna bi' baksana, iki dakikalık iş" diyerek tüm sprint planını sabote etmesinin yerel anatomisi.

Tem 154 dk okuma

Türkiye'de Freelance Yapmanın Dayanılmaz Ağırlığı: "Parayı İşe Başlamadan Önce mi, Bitişte mi Alacağız?"

Yerel piyasada serbest çalışan bir geliştiricinin zamanının %30'unu kod yazmaya, %70'ini ise teslim ettiği projenin parasını tahsil etmeye harcamasının ve bitmeyen revizyonların psikolojik dramı.

Tem 143 dk okuma

Teknoloji Topluluklarının (Community) "Kendi Etrafında Dönme" Paradoksu

Türkiye'deki teknoloji topluluklarında düzenlenen meet-up'lar ve konferanslar. Her etkinlikte aynı kişilerin sahneye çıkması, kusursuzluk masalları ile kaotik prod ortamları arasındaki sessiz uçurum.

Tem 133 dk okuma

"CV'deki Yalanlar" ve Mülakatta Performans Sanatı: Kimse Gerçek Mimariden Bahsetmiyor

Şirketlerin mülakatlarda imkânsız teknolojiler sorması üzerine adayların CV'lerini abartılı buzzword'lerle doldurması. Mülakat sürecinin bir teknik ölçümden çıkıp karşılıklı bir tiyatroya dönüşmesi.

Tem 123 dk okuma

Bütçe Yetersizliği Yüzünden "Yama Üstüne Yama" Yapılan Devlet/Kurumsal Projeleri

İhale usulü veya kısıtlı bütçelerle yaptırılan devasa kamu ve kurumsal yazılımların nasıl birer Frankeştayn'a dönüştüğü. Sıfırdan yazılması gereken sistemlerin geçici yamalarla ayakta tutulma dramı.

Tem 113 dk okuma

"Bootcamp" İllüzyonu: 6 Haftada Full-Stack Olunur mu?

Üç ayda sıfırdan kıdemli yazılımcı vaat eden pazarlama koroları, kopyala-yapıştır portfolyolar ve gerçek mühendisliğin görmezden gelinen bedelleri üzerine.

Tem 106 dk okuma

Türkiye'de Teknoloji Medyası ve "Yerli/Milli Startup" Abartısı

Açık kaynak kütüphanelere giydirilen Türkçe arayüzlerin "dünyayı sarsacak yapay zeka devrimi" olarak pazarlandığı bir ekosistemde hakikat ile PR illüzyonunu ayırt etmek.

Tem 95 dk okuma

"Teknik Bilmeyen Yönetici" ve Şişirilen Efor Tahminleri (Planning Poker Tiyatrosu)

Fibonacci kartlarıyla oynanan iki haftalık kabare, kodun karmaşıklığını buton boyamak sanan yöneticiler ve mühendislerin hayatta kalma kalkanı olarak efor şişirme sanatı.

Tem 85 dk okuma

"Stajyer" Sömürüsü ve "Sana Tecrübe Kazandırıyoruz" Yalanı

Yol ve yemek parasının dahi lütuf sayıldığı, "CV'ne prestij katıyoruz" maskesiyle yürütülen modern angarya düzeni ve usta-çırak etiğinin iflası.

Tem 75 dk okuma

"Bırakın Çöksün": Bazen Sistemlerin Çökmesine İzin Vermek Gerekir

Erlang'in radikal "Let it crash" felsefesi, yutulan istisnaların yarattığı zombi durumlar ve bozuk bir süreci suni solunumla yaşatmaya çalışmanın mimari bedelleri.

Tem 64 dk okuma

"Rubber Duck Debugging" ve İnsan Zihninin Sesli Düşünme İhtiyacı

Masadaki sarı plastik ördeğe kod anlatırken gelen o ani aydınlanma, zihnimizin kör noktaları ve düşünceyi ses dalgasına dökmenin nörolojik katarzisi.

Tem 55 dk okuma

"Sunk Cost Fallacy": Yanlış Yolda 10,000 Satır Kod Yazmak

Aylarca emek verilen yanlış bir mimariyi çöpe atamama korkusu, batık maliyet yanılgısı ve kod silmenin kod yazmaktan çok daha büyük bir erdem oluşu üzerine.

Tem 44 dk okuma

"Conway Kanunu": Şirket Örgütlenmesi Kodun Mimarisine Nasıl Yansır?

Sistemlerin organizasyonel iletişim şemalarını taklit etmesi kaçınılmaz mıdır? Kod tabanındaki düğümleri çözmek için neden önce ofis duvarlarını yıkmak gerekir?

Tem 34 dk okuma

"Döviz Kuru ve Asgari Zam": Türkiye’de TL Maaş Alan Yazılımcının Alım Gücü

Enflasyon kasırgasında eriyen Türk Lirası bordroları, küresel meslektaşlarla açılan uçurum ve zihni kira derdiyle meşgul bir mühendisten yüksek performans bekleme yanılsaması.

Tem 24 dk okuma

"Part-Time" Çalışan Öğrenciye Senior Sorumluluğu Yıkmak

Haftada iki gün ofise gelen üniversite öğrencisinin sırtına production sunucularını yıkıp kıdemli sorumluluğu bekleyen patron kurnazlığı ve tükenmişlik kapanı.

Tem 14 dk okuma

Teknokent Tiyatrosu: Vergi Muafiyeti vs. Gerçek Ar-Ge

Parmak izi okutulan turnikeler, formalite Ar-Ge raporları ve vergi muafiyeti almak için TÜBİTAK projesine dönüştürülen e-ticaret web siteleri.

Haz 304 dk okuma

Türkiye'den "B2C" Ürün Çıkarmanın Zorluğu: "Halkımız Dijital İçeriğe Para Vermez"

Bir fincan kahveye 150 TL verip aylık 30 TL'lik yazılım aboneliğine "hırsızlık" gözüyle bakan pazar dinamikleri ve yerli B2C girişimlerinin hazin mezarlığı.

Haz 295 dk okuma

"Cuma Akşamı Deployment Yapılmaz" Kuralının Yerel Piyasa Tarafından İhlali

Cuma 17:45'te gelen "Müşteri hafta sonu lansman istiyor, hemen canlıya çıkalım" baskısı, heba olan hafta sonları ve mühendislik disiplininin ihlali.

Haz 284 dk okuma

"Uzaktan Çalışıyorum" Deyince Akrabalara Evde Boş Oturmadığını Kanıtlama

Evde bilgisayar başında oturmayı "boş vakit geçirmek" sanan aile baskısı, prod krizinin ortasında istenen bakkal siparişleri ve zihinsel emeğin sosyolojik sınavı.

Haz 275 dk okuma

"Whatsapp Grubuyla" Yönetilen Yazılım Projeleri

Gece 01:30'da gelen ses kayıtları, ekran görüntülerine çizilen kırmızı oklar ve Jira yerine kurulan WhatsApp gruplarında heba olan milyonluk projeler.

Haz 264 dk okuma

Donanım İsteyemeyen Yazılımcı: Kasası Dökülen Laptoplarla Prod Yönetmek

Milyonluk ciroların yönetildiği veritabanlarını Docker açıldığında alev alan 8 GB RAM'li hurda laptoplarda yönetmeye çalışan Türk yazılımcısının sessiz çilesi.

Haz 254 dk okuma

"İçerideki Elemanı Görmezden Gelip" Dışarıdan Danışman Almak: Yabancı Hayranlığı ve Yerel Ekip İhmali

Kendi mühendisinin aylardır sunduğu mimari çözümleri kulak ardı edip, dışarıdan gelen fahiş fiyatlı slayt büyücülerine servet döken şirketlerin trajikomik yabancı hayranlığı.

Haz 245 dk okuma

Türkiye'de "Mühendis" Kelimesinin Unvan Enflasyonu: Unvan Çok, Kod Yok

Üç kişilik ajanslarda dağıtılan "VP of Engineering" ve "Lead Enterprise Architect" payeleri, uzayan toplantılar ve terminalden kaçışın sosyolojik anatomisi.

Haz 234 dk okuma

"SGK Asgari Gösterilip" Üstünün Elden/Yan Ödemeyle Verilmesi: Sektörün Kayıt Dışı Gerçekliği

Bordroda asgari ücret, çekmecede zarf usulü nakit para. "Sana iyilik yapıyoruz, vergi ödemiyorsun" yalanıyla genç yazılımcının geleceğini ipotek altına alan patron kurnazlığı.

Haz 224 dk okuma

"Yerli Angel Investor" (Melek Yatırımcı) Gerçekliği: Yatırımcı mı, Şirket Hissedarı Patron mu?

Girişime 50 bin dolar koyup %51 hisse isteyen geleneksel sermaye, çek defterini elinde tutan "melek"ler ve Türkiye'de yatırım almanın bir patron edinmeye dönüşmesi.

Haz 214 dk okuma

"Şirket Değiştirerek Zam Alma" Zevki ve Sadakatin Cezalandırılması

Aynı masada 3 yıl oturup enflasyona ezdirilen sadık mühendis ile her yıl şirket değiştirip maaşını katlayan "job-hopper" arasındaki trajik İK paradoksu.

Haz 204 dk okuma

"Performans Değerlendirme" Tiyatrosu: KPI'lar, Bell-Curve ve İllüzyon

Sayfalarca doldurulan self-evaluation formları, 360 derece geri bildirim kabaresi ve bütçe kısıtını meşrulaştırmak için uydurulan çan eğrisi (Bell-Curve) illüzyonu.

Haz 194 dk okuma

"Domain & Hosting" Satın Alan Müşterinin Kendini "Yazılım Yaptırdım" Sanması

150 TL'ye alan adı alıp "Yazılım işini hallettik" diyen esnaf özgüveni, boş arsayla gökdelen arasındaki fark ve yerel piyasanın mühendislik algısıyla imtihanı.

Haz 184 dk okuma

"Cuma Günü Yayınlanan Mevzuat Değişikliği" ve Yazılımcının Hafta Sonu Mesaisi

Cuma gece yarısı Resmi Gazete'de yayımlanan ani bir tebliğ, iptal olan hafta sonu planları ve Türkiye'de kod yazmanın devlet refleksleriyle imtihanı.

Haz 174 dk okuma

Tier III Sertifikası ve "Jeneratör Yettiği Kadar" Gerçekliği

Slaytlarda parlayan Tier III standartları, çift yedekli iklimlendirme koridorları ve yerel elektrik kesintisi uzadığında bidonla benzinlik arayan altyapı mühendisinin panik anı.

Haz 164 dk okuma

"Elektrik Faturası Koddan Pahalıdır": Veri Merkezlerinin Gizli Maliyet Ortakları

Yazılımcının ekrandaki milisaniyelere, veri merkezi işletmecisinin ise panodan çekilen kilovatsaate baktığı o derin uçurum; verimsiz kodun elektrik faturasıyla imtihanı.

Haz 154 dk okuma

Kablo Cehennemi (Spaghetti Cabling) ve "Görünmeyen Altyapı Borcu"

İlk gün cetvelle dizilen patch kablolarının gece yarıları takılan "geçici" hatlarla sarmaşığa dönüşmesi ve teknik borcun fiziksel dünyadaki somut heykeli.

Haz 144 dk okuma

"Veri Yerellik Yasası" (KVKK / BDDK) ve Yerli Cloud’un Varoluş Sınavı

Mevzuatın altın tepside sunduğu yerel müşteri havuzu, inovasyondan yoksun "sadece sanal sunucu kiralama" tembelliği ve yerli bulutun kaçırılan büyük fırsatı.

Haz 134 dk okuma

"Bursa/Kayseri/İstanbul Hattı": Veri Merkezi Lokasyon Seçiminin Sosyo-Ekonomisi

Marmara fay hattının gölgesindeki finansal cazibe, Anadolu'nun güvenli ama gecikmeli ovaları ve Türkiye'de sunucu toprağı seçmenin jeolojik ve sosyo-ekonomik kaderi.

Haz 124 dk okuma

"Cold Aisle" (Soğuk Koridor) İllüzyonu: İklimlendirme Hesaplarının Sahadaki Yenilgisi

Milyon dolarlık CFD simülasyonları, pleksiglas koridorlar ve kabindeki boş 1U'luk yuvaya takılmayan 2 dolarlık plastik kapak yüzünden alev alan sunucuların termodinamik dramı.

Haz 114 dk okuma

"Buz Gibi Odalar, Kulak Tırmalayan Fanlar": Veri Merkezi Çalışanının İş Sağlığı ve Psikolojisi

85 desibellik aralıksız fan gürültüsü, 18 derecelik yapay soğukluk, penceresiz floresan odalar ve dijital dünyanın görünmeyen muhafızlarının bedensel ve ruhsal maliyeti.

Haz 104 dk okuma

"İkinci El Kurumsal Donanım" Riski: Sahibinden Alınan Sunucuyla Production Yönetmek

Döviz kuru baskısıyla hurdalıktan toplanan 7 yıllık sunucular, kurumuş kapasitörler ve canlı prod ortamını patlamaya hazır bir saatli bombaya emanet etme kumarı.

Haz 94 dk okuma

BGP Peering ve "Yedekli İnternet" Masalı: Tek Bir Kazı Kepçesiyle Çöken Sistemler

İki farklı telekom operatöründen hat alıp "tamamen yedekliyiz" diyen ağ mimarları ve belediyenin su borusu kazısındaki tek bir kepçe darbesiyle toprağa gömülen dijital kaleler.

Haz 84 dk okuma

"Kabin İçi Yerleşim" (Rack Layout) Estetiği vs. "Acele Takılmış Patch Kablosu"

Sosyal medyadaki kusursuz cırt cırtlı kabin fotoğrafları, gece 03:00'te idareten takılan sarkık kablolar ve estetik mükemmeliyetçilik ile hayatta kalma pragmatizmi arasındaki derin savaş.

Haz 74 dk okuma

IP Adres Bloğu (IPv4) Borsası: Dijital Emlakçılık ve Kara Borsa

Tükenen 4.3 milyar adres, /24'lük bloklar için ödenen servetler ve geleceğin IPv6 teknolojisi hazırda beklerken geçmişin tükenmiş arsalarına sıkışıp kalan sektörün dramı.

Haz 64 dk okuma

"SFP Modül" Uyumsuzluğu ve "Çin'den Gelen Klonsuz GBIC" Piyangosu

On binlerce dolarlık Cisco omurgaları, Çin'den 10 dolara alınan sahte SFP modüller ve "service unsupported-transceiver" komutuyla kurulan saatli bombalar.

Haz 54 dk okuma

"Hot-Swappable" (Canlı Değiştirilebilir) Parça Korkusu: Gerçekten Söksem Patlar mı?

Kataloglarda parlayan "Hot-Swap" vaadi, canlı çalışan veritabanı sunucusunun önünde diskin mandalına dokunurken kalbin durma noktasına geldiği o 3 saniyelik saf adrenalin.

Haz 44 dk okuma

Yangın Söndürme Sistemi (FM200 / Novec) Yanlışlıkla Tetiklenirse: Kabin Odasındaki Kıyamet

Veri merkezlerini korumak için tasarlanan gazlı yangın söndürme sistemlerinin sensör hatası veya dikkatsizlikle devreye girmesi; akustik şok dalgalarının mekanik diskleri felç etmesi ve sahte alarmın fiziksel yıkımı.

Haz 35 dk okuma

"Out-of-Band" (OOB) Yönetim Ağının Kendi İçinde Çökmesi: Cankurtaran Filikasının Batışı

Esas prodüksiyon ağı çöktüğünde sunucuları kurtarmak için tasarlanan iDRAC, iLO ve konsol ağlarının, tam kriz anında ulaşılamaz hale gelmesi: İkincil sistemlerin ihmal edilen ölümcül mimari açıkları.

Haz 25 dk okuma

"Sessiz Katil" Statik Elektrik ve ESD Bilekliği Tiyatrosu: Görünmez Şokun Faturası

Gözle görülmeyen elektrostatik deşarjın (ESD) kurumsal donanımlara verdiği gizli hasarlar, sembolik olarak takılan antistatik bileklik tiyatrosu ve açıklanamayan donanım kilitlenmelerinin arkasındaki fizik.

Haz 15 dk okuma

"RAID 5 Öldü": Terabaytlık Disklerde Rebuild Kabusu ve İkinci Diskin Ölümü

Yüksek kapasiteli mekanik disklerde tek bir arıza sonrası başlayan günlerce süren rebuild stresi, URE (Unrecoverable Read Error) matematiği ve RAID 5 dizilerinin ikinci disk ölümüyle buharlaşması.

May 314 dk okuma

"Redundant Power" (Çift Güç Kaynağı) İllüzyonu ve Tek Pano Falakası: Sahte A+B Güvenliği

Sunucu arkasına takılan çift güç kaynağının (PSU) mühendise verdiği sahte güvenlik hissi; iki kablonun aynı PDU veya aynı sigortada buluştuğu o trajik kriz anı ve gerçek elektriksel yedekliliğin anatomisi.

May 305 dk okuma

"IPMI / iDRAC" Arayüzünün Güvenlik Zaafı: Dışarıya Açık Yönetim Portlarının Dehşeti

Sistem yöneticilerinin tembellikle internete (Public IP) açtığı iDRAC, iLO ve IPMI yönetim arayüzleri; Shodan üzerinde savunmasız bekleyen sunucular ve tek bir tıkla donanım seviyesinde ele geçirilen altyapılar.

May 295 dk okuma

Sunucu Kasasında "Vida Ararken": Anakartın Üzerine Düşen İki Milimetrelik Kıyamet

Daracık 1U sunucu kasasının derinliklerine yuvarlanan küçük bir metal vidanın yarattığı soğuk terler; ameliyathanedeki cerrahi sayım disiplini ve gözden kaçan tek bir parçanın yaktığı binlerce dolarlık anakart.

May 285 dk okuma

"Jeneratör Otomatik Devreye Girmedi": Manuel Transfer Şalteri ve Zamana Karşı Koşu

Şehir şebekesi çöktüğünde ATS (Otomatik Transfer Şalteri) takılı kalırsa ne olur? UPS aküleri dakikalar içinde erirken karanlık trafo dairesinde el feneri ve manivelayla verilen hayatta kalma savaşı.

May 274 dk okuma

"PDU'daki Son Priz" ve Akım Kumarı: Boş Soketin Sahte Daveti

Sunucu kabinindeki PDU üzerinde kalan son boş prize aldanıp amper hesabı yapmadan takılan tek bir fişin, kabindeki tüm sunucuların sigortasını attırarak yarattığı ani kararma faciası.

May 264 dk okuma

"Kanal İçi Fiber Kırılması": Görünmez Işık Kaybı (Attenuation) ve Mikro Bükülme Çilesi

Bakır kablonun aksine dışarıdan sapasağlam görünen ancak dar açılı bükülmeler yüzünden ışığı sızdıran fiber optik kabloların yarattığı gizemli paket kayıpları ve OTDR ile iz sürme sanatı.

May 255 dk okuma

"Sunucu Ağır Geldi": Yükseltilmiş Tabanın (Raised Floor) Yerçekimiyle İmtihanı

Kabinleri terabaytlarca depolama ve blade kasalarla doldururken unutulan metrekare taşıma kapasitesi; yükseltilmiş tabanın bel vermesi, devrilen kabinler ve veri merkezinin statik inşaat sınavı.

May 245 dk okuma

"Sıcak Sökme" Disk Yuvaya Oturmayınca: SAS Backplane Kıran Bilek Gücü

Canlı sistemde disk değiştirirken kızağı zorlayan saha teknisyeninin arkadaki SAS/SATA backplane kartını çatlatması; kaba kuvvetin mikroskobik altın pinlerle imtihanı ve depolama felaketi.

May 235 dk okuma

"Sessiz Katil" Akü Kuruması: UPS Akü Bankalarının Sürpriz İflası

UPS göstergesinde %100 görünen VRLA akülerin elektrik kesildiği an saniyeler içinde çökmesi; elektrolit kuruması, sülfatlaşma ve seri bağlı akülerin efor testi faciası.

May 225 dk okuma

"Gürültüyle Mücadele": Veri Merkezinde Yüksek Frekans Sesi ve Kulak Çınlaması

15.000 RPM devirle dönen sunucu fanlarının, IGBT anahtarlamalarının ve soğutma kompresörlerinin yarattığı kalıcı işitme hasarı; odyolojik gerçekler ve sessizliğini kaybeden mühendislerin görünmez faturası.

May 215 dk okuma

"Kabin İçi Hava Kısa Devresi": Blanking Panel Takmamanın Termal Faturası

Kabinlerdeki boş alanlara takılmayan iki dolarlık plastik kapatma panellerinin (blanking panel) yarattığı sıcak hava geri emilimi (thermal bypass); iflas eden iklimlendirme ve katlanan elektrik faturası.

May 204 dk okuma

"Eski Etiketlerin Hayaleti": Temizlenmeyen Kablo İsimleri ve Yanlış Fiş Faciası

Yıllar önce sökülen sunuculardan geriye kalan güncellenmemiş kablo etiketlerinin (ghost tags) yarattığı yanılsama; cerrahideki hasta kimlik doğrulama disiplini ve canlı prodüksiyonun fişini çekme anı.

May 194 dk okuma

"Fiber Optik Masalı": Kirli Konnektör Yüzünden Düşen Sinyal Gücü ve Hayalet Paket Kayıpları

Milyon dolarlık 100G omurga anahtarlarını dize getiren 2 mikronluk toz zerresi; seramik ferrule üzerindeki parmak izi yağının yarattığı optik zayıflama (dBm) ve mikroskobik kirliliğin anatomisi.

May 185 dk okuma

"Kabin İçi Hava Akışı": Yanlış Takılan Kızaklar ve Boğulan Sunucular

Veri merkezinin buz gibi soğuk havasına rağmen kabin içinde kavrulan sunucular; yetersiz kapak delik oranı (perforation %), yanlış ray montajı ve arkada hava barikatı kuran kablo kolları.

May 174 dk okuma

"Fiber Temizleme Kalemi" Olmadan Yola Çıkmak: Tişörte Silinen Cam Lifleri

Saha çantasına elli dolarlık One-Click Cleaner koymayıp fiber optik uçları tişörtüne veya ıslak mendile silen teknisyenin yarattığı optik çizikler, pişmiş yağ tabakaları ve kalıcı körlük.

May 165 dk okuma

"Yedekli Fan" (Redundant Fan) Tuzağı: Biri Durunca Diğerinin Motor Yakması

Sunuculardaki N+1 fan yedekliliğinin yarattığı sahte güvenlik hissi; bozulan bir fanı değiştirmeyip kalan fanları %100 devirde yakarak tüm sistemi termal şoka sokan kompansasyon felaketi.

May 155 dk okuma

"Sunucu Taşırken Fıtık Olmak": 4U Blade Kasalar ve Çıplak Bedenin İmtihanı

Teoride zihinsel bir sanat olan bilişimin sahada 90 kiloluk çelik kasaları sırtlayan ameleliğe dönüştüğü an; sunucu asansörü olmayan veri merkezleri ve genç mühendislerin bel fıtığı faturası.

May 144 dk okuma

"Jeneratörün Egzoz Dumanı": Havalandırma Emişinin Kendi Kendini Zehirlemesi

Elektrik kesildiğinde devreye giren dizel jeneratörün egzoz dumanını doğrudan içeri çeken taze hava menfezleri (HVAC); dumanla dolan kabin odaları ve sahte yangın alarmıyla tetiklenen gazlı söndürme kıyameti.

May 135 dk okuma

"Göz Kararı" Yük Dengeleme: Fazlar Arası Dengesizlik ve Nötr Hattının İntiharı

Üç fazlı elektrik dağıtımında L1, L2 ve L3 hatlarını göz kararı yüklemenin faturası; aşırı yüklenen tek fazın üç kutuplu ana şalteri attırması ve nötr iletkeninde kavrulan bakır baralar.

May 125 dk okuma

"Diski Yuvaya Oturturken Gelen O Kırılma Sesi": Plastik Kızak (Caddy) Yorgunluğu

Yıllarca termal strese maruz kalıp gevrekleşen sunucu disk kızaklarının (caddy) kriz anında elde kalması; ne içeri itilebilen ne dışarı çekilebilen disklerin yarattığı kilitlenme dehşeti.

May 115 dk okuma

"Şifresi Unutulmuş" Out-of-Band Kartları ve Fiziksel Jumper İşkencesi

Şirketten ayrılan mühendisin arkasında bıraktığı kilitli iDRAC/iLO arayüzleri; kriz anında uzaktan erişilemeyen sunucunun kapağını açıp anakartta mikroskobik jumper arama çilesi.

May 105 dk okuma

"Etiketi Düşmüş Fiber Patch Panel": Kırmızı Lazerle Mayın Tarlasında İz Sürmek

Yılların nemi ve sıcağıyla etiketleri dökülmüş kırk sekiz portlu fiber dağıtım panelleri (ODF); VFL kırmızı lazeriyle hat ararken yanlış kabloya dokunma korkusu ve altyapı körlüğü.

May 95 dk okuma

"Buz Gibi Havada Isınan Parmaklar": Sunucu Egzozunda Ellerini Isıtan Mühendisin Yalnızlığı

Soğuk koridorda saatlerce çalışmaktan hissizleşen parmakların 42 derecelik sunucu egzozuna sığınması; veri merkezinin rüzgar soğutması (wind chill), Raynaud refleksi ve insan-makine çelişkisi.

May 84 dk okuma

"Jeneratör Tankında Unutulan Su ve Tortu": Kesinti Anında Tıkanan Filtreler

Aylarca depoda bekleyen dizel yakıtın dibindeki su ve biyolojik balçığın (diesel bug) tam elektrik kesildiğinde yakıt filtresini tıkaması; pulmoner emboli gibi jeneratörü boğan tortu gerçeği.

May 75 dk okuma

"Akü Odasında Termal Kaçış" (Thermal Runaway): Kaynayan Kimyasal Saatli Bomba

UPS akü bankalarında aşırı şarj ve sıcaklıkla başlayan kontrolsüz termal kaçış (thermal runaway); şişen aküler, çürük yumurta kokusu, patlayıcı hidrojen gazı ve kimyasal kıyamet.

May 65 dk okuma

"Static Transfer Switch" (STS) Arızası: İki Bağımsız Hattı Birbirine Çakıştıran Kıyamet

Tek güç kaynaklı cihazları A ve B hatları arasında kesintisiz aktarmak için kurulan STS cihazlarının tristör (SCR) kısa devresiyle patlaması; iki bağımsız UPS kaynağını aynı anda yok eden yedeklilik ironisi.

May 55 dk okuma

"Nem Oranı" Sınavı: Düşük Nemde Statik Kıvılcım, Yüksek Nemde Yoğuşan Su

Veri merkezlerini sadece sıcaklık derecesiyle yönetmenin cehaleti; düşük nemde silikon yakan elektrostatik deşarjlar, yüksek nemde anakartı çürüten yoğuşma (dew point) ve ASHRAE dengesi.

May 45 dk okuma

"Klima Gazı Sızıntısı" (Freon/R410A): Oksijeni Çalan Görünmez Boğulma

Hassas klimaların (CRAC) bakır borularından sızan renksiz ve kokusuz soğutucu gazın (R410A) yükseltilmiş tabanın altına çökmesi; basit asfiksi (oksijensizlik) ve sessiz bayılma tehlikesi.

May 35 dk okuma

"Kablo Bağlama Sanatı": Plastik Kelepçe (Zip-Tie) Vahşeti vs. Velcro Zarafeti

Kabin arkasında ucuza kaçıp plastik kelepçe kullananların yan keskiyle canlı fiberleri kesme trajedisi; Cat6 bükümünü ezen sert plastikler ve profesyonel altyapının kumaş bandajı (velcro).

May 24 dk okuma

"Güç Faktörü" (Cos φ) Bozulması: Bardağın Köpüğüne Ödenen Reaktif Ceza

Sunucu güç kaynaklarının ve UPS filtrelerinin şebekeye bastığı kontrolsüz kapasitif reaktif yük; ölü boşluk ventilasyonu metaforu ve şirketi sarsan yüz binlerce liralık reaktif ceza faturası.

May 14 dk okuma

"Dış Ortam Hava Kalitesi": Yan Parseldeki Şantiyenin Veri Merkezini Boğması

Steril veri merkezinin komşu parselinde başlayan kentsel dönüşüm ve hafriyat tozu; silikozis gibi HVAC filtrelerini tıkayan çimento partikülleri ve çöken pozitif bina basıncı.

Nis 305 dk okuma

"Jeneratör Marş Aküsü" Unutkanlığı: Aküsü Biten İki Milyonluk Heykel

Milyon liralık devasa dizel jeneratörün bakımları tamken elektrik kesildiğinde marş aküsünün bitik olması yüzünden sadece "tık" sesi çıkarıp susması; defibrilatör bataryası analojisi ve marş trajedisi.

Nis 295 dk okuma

"Sunucu Kızağının Uymazlığı": Gece Yarısı Kafes Somun (Cage Nut) İşkencesi

Teoride 19 inç standardı olan kabinlerde Dell, HP ve Lenovo kızaklarının deliklere uymaması; parmak kesen kafes somunlar, eksik adaptörler ve sabaha karşı uydurulan derme çatma vidalar.

Nis 285 dk okuma

"Kablo Kanalı Tıkanıklığı": Yükseltilmiş Taban Altındaki Damar Sertliği

İlk gün "Bu tava bize on yıl yeter" denilerek tepeleme doldurulan kablo kanallarının (cable tray) yarattığı obstrüksiyon; yeni bir hat çekerken canlı sistemleri ezen susta savaşları.

Nis 275 dk okuma

"Sınırsız Hosting" Şehir Efsanesi ve Inode (Dosya Sayısı) Tuzağı

Pazarlamacıların "Sınırsız Disk, Sınırsız Trafik" masalı arkasına saklanan gizli Inode (dosya sayısı) sınırı; Linux dosya sistemlerinin metafiziksel gerçeği ve açık büfe illüzyonu.

Nis 265 dk okuma

"WordPress Eklenti Çöplüğü": Kırk İki Eklentiyle Sunucuyu Kilitleyen Müşteri

Yıllık elli liralık paylaşımlı hostinge kırk tane korsan eklenti kurup site çökünce "Sunucunuz çok yavaş!" diye bilet açan yerel müşteri profili; tıptaki polifarmasi (aşırı ilaç) zehirlenmesi.

Nis 255 dk okuma

Outgoing Mail ve "IP Karaliste" Savaşları: Komşunun Virüsüyle Gelen Karantina

Paylaşımlı sunucudaki tek bir virüslü hesabın Spamhaus ve Gmail karalistesine soktuğu ortak IP; masum beş yüz şirketin geri dönen e-postaları (bounceback) ve nozokomiyal enfeksiyon trajedisi.

Nis 245 dk okuma

"On Dakikada Bir Ticket Açan" Elli Liralık Müşteri: Yeşil Alan Triyajı İronisi

Yıllık yüz bin lira ödeyen kurumsal müşterinin sessizliği ile yıllık elli liralık paket alan kullanıcının her on dakikada bir destek masasını rehin alması; acil servis triyajındaki yeşil alan şımarıklığı.

Nis 235 dk okuma

".TR Alan Adı" Dönüşümü: ODTÜ Bürokrasisinden TRABİS Vahşi Batısına

ODTÜ Nic.tr döneminin imza sirkülü, kaşeli evrak çilesinden; TRABİS ile başlayan belgesiz tahsis ve dijital arsa spekülatörlerinin hücumuna Türkiye internetinin .tr serüveni.

Nis 225 dk okuma

"Gece Yarısı PHP Güncellemesi": Çöken On Yıllık Siteler ve Teknik Borç İflası

Hosting firmasının PHP 5.6 ve 7.x sürümlerini emekliye ayırmasıyla sabah Fatal Error ile uyanan binlerce site sahibi; tıptaki kara kutu ilaç yasakları ve güncellenmeyen kodun kaçınılmaz ölümü.

Nis 215 dk okuma

"PHP Memory Limit" ve "504 Gateway Timeout": Doyurulamayan Kodun Ajitasyonu

Paylaşımlı sunucuda 512 MB belleği yetiremeyip RAM vanasını sonuna kadar açtırmaya çalışan müşteri sosyolojisi; KOAH hastasına aşırı oksijen verme paradoksu ve bellek sızıntısı gerçeği.

Nis 205 dk okuma

"Backorder" ve Düşen Domain'ler: Milisaniyelik Dijital Arsa Avcılığı

Süresi unutulan alan adlarının Redemption ve Pending Delete evreleri; Verisign kök sunucularına saniyede binlerce API isteği fırlatan botlar ve düşen domain borsasının vahşi gerçekleri.

Nis 195 dk okuma

Reseller Hosting Alan "Ajans": Müşterisine Veri Merkezi Sahibi Gibi Davranmak

Aylık iki yüz liralık bayi (reseller) paketiyle elli müşteriye "Bursa ve Frankfurt'taki kendi veri merkezlerimiz" masalı anlatan butik ajans tiyatrosu; aracı olmanın sahte kibri ve çöküş anı.

Nis 185 dk okuma

"Mailim Gitmiyor" Bilesi ve MX/SPF/DKIM/DMARC Dörtlüsünün Ağır Bürokrasisi

E-postaların Gmail ve Hotmail spam klasörüne düşmesiyle çılgına dönen müşterinin "Sunucunuz bozuk!" feryadı; havalimanı pasaport kontrolü analojisi ve e-posta kimlik doğrulama mimarisi.

Nis 176 dk okuma

"cPanel Lisans Zamları" ve Büyük Göç: Altyapı Bağımlılığının Ağır Faturası

cPanel'in hesap başı lisanslamaya geçerek sektörü sarstığı o tarihi deprem; DirectAdmin ve CyberPanel'e kaçış sancıları, jenerik ilaç metaforu ve alışkanlık muhafazakarlığı.

Nis 165 dk okuma

"Yedek Almayı Müşteriye Bırakmak": "Restore" Anındaki Büyük Çaresizlik

Sözleşmedeki küçük puntolu "Yedekleme müşterinin sorumluluğundadır" maddesi ile yüzleşen şirket patronu; bozuk çıkan arşiv dosyaları, test edilmemiş yedeklerin iflası ve veri cenazesi.

Nis 155 dk okuma

"Sitem Hacklendi": Kapıyı Açık Bırakıp Mahalleyi Suçlama Refleksi

Şifresi "123456" olan, korsan temalarla virüs kapan WordPress sitelerinin ardından hosting firmasına "Sunucunuz delindi!" diye saldıran müşteri psikolojisi; adli tıp ve gıda zehirlenmesi analojisi.

Nis 145 dk okuma

"Free SSL (Let's Encrypt)" ve Hosting Firmalarının "SSL Satma" Manipülasyonu

Let's Encrypt ile ücretsiz hale gelen TLS şifrelemesini panelden gizleyip müşteriye hâlâ fahiş fiyata "Özel SSL" satan yerel hosting şark kurnazlığı; kamu sağlığı aşısını parayla satma analojisi.

Nis 135 dk okuma

"DDoS Saldırısı Aldım": Küçük Sitenin Büyük Paranoyası ve "ORDER BY RAND()" Faciası

Günde yirmi ziyaretçisi olan blog sitesi yavaşlayınca Anonymous veya Rus hackerların saldırdığını sanan müşteri megalomanisi; tek bir kötü SQL sorgusunun yarattığı içsel DDoS.

Nis 125 dk okuma

"FTP Şifresini Ajansa Verdim": Dijital Rehine Krizi ve Destek Masası Çaresizliği

Hosting ve domain panel şifrelerini ajansa teslim edip ödeme krizinde kapı dışarı edilen esnafın trajedisi; adli tıp vekalet istismarı analojisi ve hosting firmasının hukuki kilitlenmesi.

Nis 115 dk okuma

"Sunucu Taşıma" Vaadi ve Çöken Karakter Setleri: Soru İşaretine Dönen On Yıl

"Ücretsiz site taşıyoruz" vaadiyle transfer edilen veritabanlarının latin5 ve utf8mb4 uyuşmazlığı yüzünden soru işaretlerine (?) ve hiyerogliflere boğulması; genetik kodlama (frameshift) analojisi.

Nis 105 dk okuma

"Gece 04:00'te Domainim Düşmüş Panik Atakları": Redemption Şoku

Gece yarısı e-postaların kesilmesiyle uykusundan fırlayan şirket sahibinin yaşadığı dijital boğulma krizi; iki ay önce süresi dolmuş alan adları ve 200 dolarlık Redemption kurtarma faturası.

Nis 95 dk okuma

"A Kaydını Yaptım, Hemen Açılsın": DNS Yayılımı (Propagation) ve TTL Sınavı

DNS A kaydını değiştirdikten otuz saniye sonra "Hâlâ eski site açılıyor!" diye destek masasını basan müşterinin sabırsızlığı; farmakokinetik emilim süreci ve küresel DNS önbelleklerinin muhafazakar doğası.

Nis 85 dk okuma

"Paylaşımlı Hostingde Cron Job Fantezisi": Her Saniyede Bir Çalışan Script

Yıllık 200 liralık paylaşımlı hosting paketinde harici sitelerden veri kazımak veya borsa fiyatı çekmek için her dakikada bir (hatta while-sleep hilesiyle her saniyede bir) ağır PHP scripti çalıştıran zihniyet ve Linux çekirdeğinin kaçınılmaz savunma refleksi.

Nis 74 dk okuma

"Müşterinin E-Posta Kutusu Dolunca" Sunucunun Çökmesi Sanılması

Kendisine tahsis edilen 1 GB posta kotasını yıllardır silmediği 25 MB boyutundaki teklif sunumları ve video ekleriyle dolduran kullanıcının, yeni mail alamayınca "Sunucunuz çöktü, ticaretime ambargo koydunuz!" feryadıyla destek masasını ateşe vermesi.

Nis 64 dk okuma

"Webmail Arayüzünü Outlook Sanan" Geleneksel Şirket Patronu

Masaüstündeki mavi "O" simgesi kaybolunca tarayıcıdan Roundcube veya Horde webmail arayüzünü açıp "Bu Outlook neden bozuldu, eski sarı klasörlerim nerede?" diye destek masasını fırçalayan patron zihniyeti ve istemci-sunucu kavram kargaşası.

Nis 55 dk okuma

"Sunucu IP Adresinin Değişmesi" ve Şirket İçi Muhasebe Programlarının Çökmesi

Veri merkezinin IP bloğunu güncellemesi veya sunucu göçü sonrası, yıllar önce masaüstü ERP ve muhasebe yazılımlarının ayar dosyalarına doğrudan elle gömülmüş (hardcoded) statik IP adresleri yüzünden tüm şirketin fatura kesemez hale gelmesi.

Nis 44 dk okuma

"Gece 02:00'de Destek Masasına Telefondan Ulaşılamayınca Açılan Şikayet Var Başlığı"

Yıllık 150 TL ödediği standart paylaşımlı pakette 7/24 telefonla birebir destek garantisi olmamasına rağmen, gece yarısı telesekretere düşünce soluğu forumlarda ve şikayet platformlarında alan müşteri profili ve dijital itibar şantajı.

Nis 35 dk okuma

"Siteme Virüs Bulaştı, Temizleyin": Nulled Eklenti Enfeksiyonu ve Hosting Firmasını Antivirüs Sanma Sanrısı

59 dolarlık WordPress temasını Rus warez forumundan indirip sunucusuna webshell enjekte eden müşterinin, hosting firmasına "Virüsleri temizleyin, aylık 40 lira ödüyorum" diye feryat etmesi üzerine bir sorumluluk ve altyapı triyajı.

Nis 29 dk okuma

"Whois Gizleme" (Whois Privacy) Unutkanlığı ve Gece Yarısı Gelen Sapık Telefonları

Alan adı tescil ederken 1 dolarlık Whois gizleme (ID Protection) seçeneğini "buna ne gerek var" diyerek es geçen kullanıcının, kişisel cep telefonu ve ev adresinin küresel veri madenciliği botları tarafından çekilip dolandırıcıların eline düşmesi.

Nis 15 dk okuma

"PHP 5.6 Aşıkları" ve Sürücü Güncellememek İçin Yemin Etmiş Müşteriler

2012 yılında yazılmış spagetti kodlu e-ticaret yazılımı bozulur korkusuyla PHP 8.x sürümlerine geçmeyi reddeden, güvenlik açığı deposu haline gelmiş PHP 5.6 kaldırılınca "Ticaretime balta vurdunuz" diye feryat eden arkaik kod muhafazakârlığı.

Mar 314 dk okuma

"Veritabanım Silindi" Diye Ağlayıp Aslında MySQL Tablosunu Crash Eden Müşteri

Aşırı I/O yükü veya ani sunucu yeniden başlatması yüzünden wp_options tablosu "crashed" durumuna düşen kullanıcının, tüm kurumsal geçmişinin silindiğini sanıp döktüğü ecel terleri ve tek bir SQL onarım komutunun mucizesi.

Mar 305 dk okuma

"Mailim Boyutu Büyük Olduğu İçin Gitmiyor": 50 MB'lık PDF Attach Etme Çilesi

Küresel SMTP standartlarında 20-25 MB olan e-posta ek sınırını zorlayıp, 50 MB boyutundaki baskı kataloğunu veya şantiye çizimini e-postaya iliştirip gönderemeyince "Sunucunuz çalışmıyor!" diye feryat eden kullanıcının Base64 çıkmazı.

Mar 294 dk okuma

"Sunucu Trafiğim (Bandwidth) Bitti, Sitem Kapandı!": Ay Sonu Limit Kilitlenmesi

Aylık 100 GB trafik kotalı pakette ana sayfaya optimizasyonsuz 15 MB boyutunda ham afişler koyup ayın 20'sinde 509 Bandwidth Limit Exceeded hatasına toslayan esnafın, kotayı kabullenmeyip "Ziyaretçilerimi engelliyorsunuz" diye feryat etmesi.

Mar 284 dk okuma

"Domain Transfer Kodu (EPP/AuthCode) Verme Zorbalığı"

Müşterisi başka bir firmaya gitmesin diye alan adı transfer kodunu (EPP/AuthCode) vermemek için "Sistemimizde bakım var" veya "Yönetim onayında" yalanlarıyla dijital rehine krizleri çıkaran merdiven altı firmaların ahlaki tükenişi.

Mar 274 dk okuma

"Bana Telefonda Destek Verin": Bilgisayar Okuryazarlığı Olmayan Müşteriye MX Kaydı Anlatmak

Yazılı destek talebi açmak yerine "Ben yazamam, beni arayın" diye tutturan müşteriye, telefonun ucunda cPanel DNS Zone Editor üzerinden Google Workspace MX kayıtlarını harf harf kodlayarak anlatmaya çalışmanın yarattığı sinir harbi.

Mar 264 dk okuma

"Auto-Renew (Otomatik Yenileme) İllüzyonu" ve Kapanan Şirket Siteleri

Kredi kartının son kullanma tarihi bittiği veya sanal kart limiti yetersiz olduğu için otomatik yenilenemeyen hosting ve alan adı hizmetleri, sistemden gelen 8 uyarı e-postasını "spam" sanıp okumayan patronun pazartesi sabahı yaşadığı çöküş.

Mar 255 dk okuma

"Shared IP Üzerinde Adult/Spam Komşu" ve Google Index Kaybı

Paylaşımlı sunucuda aynı IPv4 adresini paylaştığı 300 siteden birinin kaçak bahis, phishing veya yetişkin içerik barındırması yüzünden, tertemiz kurumsal web sitesinin Google tarafından kara listeye alınıp arama dizininden silinmesi.

Mar 244 dk okuma

"CPanel'den Dosya Yöneticisi (File Manager) İle Zip Çıkarırken Sunucunun Kilitlenmesi"

Müşterinin 40 GB büyüklüğündeki ve içinde 400.000 adet dosya bulunan devasa .zip yedeğini cPanel File Manager arayüzünden "Extract" etmeye kalkışması, disk I/O kuyruğunun kilitlenmesi ve tüm sunucunun komaya girmesi.

Mar 234 dk okuma

"SSL Sertifikası Yükledim Ama Sitem Güvenli Değil": Mixed Content (Karma İçerik) Sancısı

Sunucuya en pahalı EV SSL sertifikasını kurup siteyi HTTPS protokolüne geçirdikten sonra, kodun içindeki eski HTTP görselleri ve JavaScript dosyaları yüzünden tarayıcının kilit simgesini kırması ve müşterinin yaşadığı "Bozuk sertifika sattınız" hezeyanı.

Mar 224 dk okuma

"Plesk vs. cPanel" Savaşında Arada Kalan Destek Ekibi

cPanel'in küresel lisans zamları sonrası maliyeti dengelemek için Plesk paneline göç eden hosting firmaları ve yıllardır ezberlediği butonların yeri 3 santim kaydı diye destek masasını ateşe veren kullanıcı muhafazakârlığı.

Mar 214 dk okuma

"Cloudflare Arkasına Saklanan Müşteri" ve Gerçek IP Karmaşası

Sitenin önüne Cloudflare CDN kalkanı koyup sunucuda mod_remoteip ayarını yapmayı unutan yöneticinin, sunucu güvenlik duvarının tüm ziyaretçileri tek bir Cloudflare IP'si sanarak kalkanı toptan banlaması ve sitenin küresel çapta karanlığa gömülmesi.

Mar 204 dk okuma

"PHP GD / imagick Kütüphanesi Yok": Görsel Yükleyemeyen E-Ticaret Sitesi

Sunucuda 128 GB RAM ve 32 çekirdek işlemci olmasına rağmen, tek bir mikroskobik PHP grafik kütüphanesi (GD / ImageMagick) eksik olduğu için ürün fotoğraflarını işleyemeyen ve "Diskiniz bozuk" feryadıyla kilitlenen e-ticaret siteleri.

Mar 194 dk okuma

"Yıllık 50 TL'lik Paketle 100 bin Anlık Ziyaretçi Beklentisi" (Sosyal Medya Sıçraması)

Bir televizyon programına, fenomen paylaşımına veya viral trende konu olan küçük bir sitenin, yıllık 50 TL ödediği başlangıç paketinde 100 bin anlık ziyaretçiyi karşılayamayıp 508 Resource Limit kilitlenmesi yaşaması ve sahibinin isyanı.

Mar 184 dk okuma

"SMTP Limiti" ve Bayram/Kandil Toplu E-Posta Çılgınlığı

Dini bayramlarda veya özel günlerde, paylaşımlı sunucudaki saatlik 100 adetlik SMTP limitini zorlayıp 15 bin müşterisine aynı anda görselli tebrik mesajı göndermeye çalışan esnafın sunucu posta kuyruğunu patlatması ve IP kara liste felaketi.

Mar 174 dk okuma

"Softaculous / One-Click Installer" İle Kurulan Sitenin Yetim Kalması

Hosting panelindeki "Tek Tıkla WordPress Kur" butonuna basıp 15 saniyede site kuran ama veritabanı adını, MySQL kullanıcısını ve dizin yapısını bilmediği için ilk krizde tüm verilerini yanlışlıkla silen yetim site kullanıcıları.

Mar 164 dk okuma

"Localhost'ta Çalışıyordu": Sunucuya Atılınca Patlayan Yazılımlar

Geliştiricinin kendi Windows bilgisayarında (XAMPP/WAMP) büyük-küçük harf duyarsızlığı ve sınırsız izinlerle çalıştırdığı yazılımın, Linux sunucuya atıldığında patlaması ve "Benim bilgisayarımda çalışıyordu, sunucunuz bozuk" bahanesi.

Mar 154 dk okuma

"Git/GitHub Reposunu Sunucuya 'Zip' Yapıp Atmak": Deploy Kültürsüzlüğü

Sürüm kontrolünü, CI/CD boru hatlarını ve otomatik dağıtımı reddedip projeyi masaüstünde "son_hali_v3_kesin.zip" yapıp cPanel File Manager üzerinden canlıya fırlatan yazılımcı profili ve internete saçılan .env krizleri.

Mar 144 dk okuma

"Müşterinin Alan Adı Yönlendirmesini (301) Yanlış Yapıp Sonsuz Döngüye (Too Many Redirects) Sokması"

.htaccess dosyasına veya Cloudflare paneline kulaktan dolma yönlendirme kodları ekleyip siteyi sonsuz bir yönlendirme kasırgasına sokan ve ekranda beliren ERR_TOO_MANY_REDIRECTS hatasının faturasını sunucuya kesen kullanıcıların dramı.

Mar 134 dk okuma

"Staging (Test) Ortamı Olmadan Canlıda Kod Değiştirmek": Production 'Hot-Fix' Kabusu

Canlıdaki e-ticaret sitesinin functions.php dosyasını wp-admin veya FTP üzerinden doğrudan açıp düzenleyen geliştiricinin, unutulan tek bir noktalı virgül (;) yüzünden siteyi White Screen of Death (Ölümün Beyaz Ekranı) batağına saplaması.

Mar 124 dk okuma

"Sunucu Zaman Dilimi (Timezone)" Ve Gece Yarısı Yanlış Zamanda Atılan Bildirimler

Sunucu saat diliminin UTC olarak kalması ve uygulamanın yerel saat dilimine göre ayarlanmaması yüzünden, binlerce müşterinin cep telefonuna gece saat 03:30'da "Kargonuz yola çıktı!" veya "Aboneliğiniz yenilendi" bildirimlerinin yağması ve yaşanan kriz.

Mar 114 dk okuma

"Domain Transfer Sürecinde NameServer (NS) Güncellemeyi Unutmak"

Alan adını bir firmadan diğerine transfer ederken NameServer (NS) kayıtlarının akıbetini takip etmeyi unutan yöneticinin, eski firmanın DNS bölgesini silmesiyle birlikte 48 saat boyunca web sitesini ve kurumsal e-postalarını küresel bir karanlığa gömmesi.

Mar 104 dk okuma

"Sistem Yöneticisi Değişince": Eski Çalışanın Arkasında Bıraktığı "Mayınlı" Kodlar ve Script'ler

Şirketten olaylı bir şekilde ayrılan eski sistem yöneticisinin sunucunun en karanlık dizinlerine gömdüğü dokümante edilmemiş gizli scriptler, mantık bombaları ve yeni gelen mühendisin üzerine bastığı o patlamaya hazır mayınlar.

Mar 94 dk okuma

"Whois Bilgisine Şirket Çalışanının Mailini Yazmak": Personel Ayrılınca Kilitlenen Domain'ler

Milyon liralık kurumsal şirketin ana alan adı tescilinde yetkili e-posta adresine şirketten ayrılan personelin şahsi Gmail adresini yazan yönetim zihniyeti ve ICANN doğrulama e-postası onaylanmadığı için domainin askıya alınması (clientHold).

Mar 84 dk okuma

"Müşterinin E-Eşya / Görsel Arama Botları (Scraper) Yüzünden Kilitlenen Sunucu"

Rakiplerinden ürün ve fiyat çekmek için paylaşımlı sunucuya kontrolsüz scraper (veri kazıma) botları kuran müşterinin, küresel güvenlik duvarlarının (Akamai/Cloudflare) sunucu IP'sini kara listeye almasıyla yaşanan kriz.

Mar 74 dk okuma

"Telif Hakkı (DMCA) / Nulled Tema Uyarısı" ve Gece Yarısı Kapanan Müşteri Siteleri

59 dolarlık WordPress temasını korsan (nulled) indirip kullanan müşterinin, uluslararası telif koruma kuruluşlarından gelen DMCA ihtarnamelerini görmezden gelmesi ve gece yarısı askıya alınan sitesinin ardından çıkardığı "Sansürlendim" tantanası.

Mar 65 dk okuma

"Güvenlik Duvarı (WAF) Aşırı Hassasiyeti": Meşru Müşteriyi 'Saldırgan' Sanıp Banlayan Sunucu

ModSecurity veya WAF kurallarını aşırı katı seviyeye ayarlayan sistem yöneticisinin, e-ticaret paneline ürün açıklaması giren şirket sahibini "SQL Injection saldırganı" sanarak 403 Forbidden ile kapı dışarı etmesi ve otoimmün sunucu krizleri.

Mar 54 dk okuma

"Sunucu Taşırken Unutulan Statik DNS Kayıtları (A / CNAME) ve Hayalet Trafik"

Web sitesini yeni sunucuya taşıyıp ana DNS kaydını güncelleyen ekibin, arka plandaki POS webhook, mobil API ve e-fatura alt alan adlarını eski IP'de unutması ve eski sunucu kapatılınca başlayan hayalet trafik kaosu.

Mar 44 dk okuma

"E-Posta Yönlendirme (Auto-Forwarder) Tuzağı" ve Spamhaus Sürprizi

cPanel üzerinden kurumsal e-postasını şahsi Gmail hesabına otomatik yönlendiren müşterinin, şirkete gelen yüzlerce spam mailini doğrudan Google'a pompalayarak sunucu IP'sini küresel kara listelere (Spamhaus) sokması ve tüm sunucunun e-posta felci.

Mar 34 dk okuma

"Paylaşımlı Hostingde Node.js / Python Kurmaya Çalışan" Junior Yazılımcı

Yıllık 100 TL ödediği standart PHP/Apache paylaşımlı hosting paketinde cPanel terminali üzerinden daemon koşturmaya, pm2 ve npm bağımlılıklarıyla soket dinlemeye çalışan junior yazılımcının "Sunucunuz Node.js bile çalıştırmıyor" kibri.

Mar 25 dk okuma

"Veritabanı Tablosu 'InnoDB' Yerine 'MyISAM' Kalınca": Kilitlenen E-Ticaret

Eski yazılımlardan miras kalan MyISAM veritabanı motorunun "tablo seviyesinde kilit" (table-level locking) ilkel refleksi yüzünden, kampanya anında tek bir sipariş yazılırken tüm e-ticaret sitesinin kilitlenmesi ve MySQL Server Has Gone Away felaketi.

Mar 14 dk okuma

"SSL Otomatik Yenileme (Cron) Başarısızlığı": Sabah Uyandığında Kırmızı Sertifika Uyarısı

Let's Encrypt SSL sertifikasının 90 günlük süresi biterken arka plandaki certbot yenileme betiğinin sessizce hata vermesi ve pazartesi sabahı siteye giren müşterilerin karşısına çıkan o korkunç kırmızı "Bağlantınız Gizli Değil" panik ekranı.

Şub 284 dk okuma

"WordPress XML-RPC Açığı" Üzerinden Yapılan Brute-Force Saldırıları

WordPress sitelerinin kök dizininde açık unutulan 20 yıllık xmlrpc.php dosyasının botnet ağları tarafından suistimal edilmesi, system.multicall ile saniyede binlerce şifre denenmesi ve sunucunun CPU'sunu eriten o gizli siber kuşatma.

Şub 274 dk okuma

"PHP 'max_input_vars' Limiti": Menü veya Ürün Kaydederken Kaybolan Veriler

WordPress mega menülerinde veya varyantlı e-ticaret ürünlerinde form kaydedilirken PHP'nin varsayılan max_input_vars sınırına toslayan ve hiçbir hata vermeden sessizce çöpe atılan verilerin yarattığı "Veritabanım bilgileri yutuyor" hezeyanı.

Şub 264 dk okuma

"Bana Özel IP Verin Spam'e Düşmeyeyim" Şehir Efsanesi

E-postaları Gmail ve Hotmail'de spam klasörüne düşen müşterinin, ek ücret ödeyip Statik/Dedicated IP satın alarak kurtulacağını sanması ve 24 saat sonra yeni IP'sini de kara listeye sokarak yaşadığı o büyük hayal kırıklığı.

Şub 255 dk okuma

"Disk Alanı Dolunca Çöken MySQL / MariaDB Veritabanı"

Sunucunun /var veya log dizininin %100 dolmasıyla diskte yer bulamayıp acil kapanan MySQL/MariaDB servisini, yer açmadan art arda "systemctl restart" ile zorlayıp InnoDB veri dosyalarını kurtarılamaz şekilde bozan acemi yönetici hezeyanı.

Şub 245 dk okuma

"PHP eval() / base64_decode() Temizliği": Sunucu Genelinde Karantina Kabusu

Paylaşımlı sunucuya bulaşan bir webshell zararlısını temizlemek için terminalden körlemesine "grep -rn eval(base64 | xargs rm" çalıştıran acemi sistemcinin, meşru şifreli eklentileri de silerek 100 masum kurumsal siteyi aynı anda katletmesi.

Şub 234 dk okuma

"FTP Pasif Mod (Passive Mode) ve Port Aralığı" İşkencesi

FileZilla ile sunucuya bağlanırken "Bağlandı" deyip tam dosya listesini çekeceği sırada (MLSD komutunda) donup zaman aşımına uğrayan FTP oturumları ve güvenlik duvarında pasif port aralığını unutan sistem yöneticisinin yarattığı sinir harbi.

Şub 224 dk okuma

"Subdomain Açıp Ana Sitenin Silinmesi" (cPanel public_html İllüzyonu)

cPanel üzerinde yeni bir alt alan adı (subdomain) oluştururken Document Root dizinini farkında olmadan ana sitenin yaşadığı public_html olarak bırakan ve üzerine yeni WordPress kurarak 10 yıllık ana sitesini yerle bir eden kullanıcının trajedisi.

Şub 215 dk okuma

"Domain Yenileme Tarihinde Yaşanan Kredi Kartı Provision (3D Secure) Engeli"

Milyon dolarlık şirketin ana alan adı yenileme gününde patronun yurt dışında uçakta olması, bankanın 3D Secure SMS onayını istemesi ve 3 dakikada girilemeyen şifre yüzünden şirketin internetten silinmesi.

Şub 204 dk okuma

"Htaccess İçinde Sonsuz Loop": SSL Kurduktan Sonra Çöken Siteler

Sitenin önüne Nginx ters vekil veya Cloudflare konulduğunda, .htaccess içine ezbere yapıştırılan RewriteCond %{HTTPS} off kuralı yüzünden tarayıcının ERR_TOO_MANY_REDIRECTS döngüsüne hapsolması ve yaşanan "Bozuk SSL" hezeyanı.

Şub 194 dk okuma

"MySQL max_connections Sınırı" ve "Too Many Connections" Felaketi

Yazılımcının veritabanı bağlantılarını işi bittikten sonra kapatmaması yüzünden MySQL'in varsayılan max_connections sınırının dolması, sitelerin "Too Many Connections" ile kilitlenmesi ve suçu sunucunun RAM'ine atan yazılımcı kibri.

Şub 185 dk okuma

"PHP upload_max_filesize vs post_max_size Karışıklığı"

50 MB'lık dosyayı yüklemek için upload_max_filesize değerini artırıp post_max_size veya memory_limit hiyerarşisini unutan geliştiricinin, formun hiçbir hata vermeden sessizce sıfırlanması karşısında yaşadığı "Sunucu dosyamı yuttu" cinneti.

Şub 174 dk okuma

"Wildcard SSL" Yanılsaması ve Alt Alan Adı (Subdomain) Limiti

Tüm alt alan adlarını tek sertifikayla koruma vaadiyle Wildcard SSL satın alan yöneticinin, belgenin sadece tek bir derinlik seviyesini (*.sirket.com) koruduğunu ve iki kademeli (v1.api.sirket.com) yapılarda patladığını keşfetmesiyle yaşadığı şok.

Şub 164 dk okuma

"CPanel'de Yanlışlıkla public_html İzinlerini (CHMOD 777) Yapmak"

WordPress'te dosya yükleme hatası alınca sorunu çözmek için FileZilla'dan tüm public_html dizinini ve altındaki dosyaları "777" yapan acemi kullanıcının, suPHP ve LiteSpeed güvenlik kalkanına takılıp 500 Internal Server Error ile kilitlenmesi.

Şub 154 dk okuma

"Gece Yarısı Veritabanı Yedeği (mysqldump) Alınırken Kilitlenen Tablolar"

Gece saat 02:00'de çalışan otomatik yedekleme script'inde --single-transaction parametresini unutan sistemcinin, mysqldump ile tüm veritabanını kilitleyerek canlı e-ticaret sitesine planlı bir DoS saldırısı yaşatması.

Şub 144 dk okuma

"E-Posta İmzasına 10 MB'lık Görsel Koyan" Şirket Çalışanı ve Şişen Diskler

Kurumsal ciddiyet adına e-posta imzasının altına 10 MB boyutunda sıkıştırılmamış ham afiş görseli koyan şirket çalışanının, 20 kişilik Reply zincirleriyle şirketin 100 GB'lık e-posta sunucusunu 3 ayda tıkayıp felç etmesi.

Şub 134 dk okuma

"Geliştiricinin Sunucuya .git Klasörünü Unutup Yüklemesi": Kaynak Kodların İfşası

Projeyi sunucuya aktarırken .git dizinini kamuya açık public_html içinde unutan ve web sunucusunda gizlemeyen yazılımcının, tüm kaynak kodlarını, veritabanı şifrelerini ve commit geçmişini internet korsanlarına açık büfe olarak sunması.

Şub 124 dk okuma

"PHP mail() Fonksiyonu İle E-Posta Gönderme Israrı" ve Spambot İstilası

SMTP kimlik doğrulaması yerine ilkel PHP mail() fonksiyonuna sığınan tembel yazılımcının, e-posta başlık enjeksiyonu (Header Injection) açığı yüzünden sunucusunu Rus spambotlarının zombi rölesine çevirmesi ve IP karantinası.

Şub 114 dk okuma

"Cloudflare Flexible SSL Modu" ve Sunucu Tarafı Güvenlik İllüzyonu

Cloudflare panelinden tek tıkla "Flexible SSL" açıp tarayıcıdaki yeşil kilidi görünce kendini zırhlı kalede sanan yöneticinin, Cloudflare ile sunucu arasındaki trafiğin şifresiz HTTP (80) akması yüzünden yaşadığı veri sızıntısı ve MITM tuzağı.

Şub 104 dk okuma

"Sunucuda root İle Çalıştırılan Cron Job'lar" ve Dosya İzinleri (Permission) Kaosu

Arka plan görevlerini ve önbellek oluşturma scriptlerini "hata vermesin" diye doğrudan root kullanıcısıyla çalıştıran sistemcinin, sabah web sunucusunun (www-data) o dosyalara erişemeyerek tüm siteyi 500 hatasına boğması.

Şub 94 dk okuma

"Domain 'Grace Period' Kazığı": Geri Alma Ücretinin Tescil Ücretini 10'a Katlaması

10 dolarlık alan adı yenileme faturasını 40 gün boyunca ödemeyip "Redemption Grace Period" cezasına düşüren müşterinin, 150 dolarlık ICANN geri alma harcını (Restore Fee) görünce hosting firmasını soyguncu ilan etmesi.

Şub 85 dk okuma

"Test Sunucusunda display_errors = On Unutan" Yazılımcı ve İfşa Olan Path'ler

Geliştirme ortamından canlıya çıkarken PHP yapılandırmasındaki display_errors parametresini kapatmayı unutan yazılımcının, ufak bir veritabanı uyarısında tüm sunucu dizin haritasını ve kullanıcı adlarını saldırganlara ifşa etmesi.

Şub 74 dk okuma

"E-Ticarete Giren Esnafın '1 Milyon Sku' Yükleme Sevdası" ve Yıkılan RAM

Yıllık 200 TL ödediği 1 GB RAM kotalı paylaşımlı hosting paketine WooCommerce kurup, tedarikçisinden aldığı 600 MB'lık ve 1 milyon ürünlük XML dosyasını tek seferde içeri aktarmaya çalışan esnafın sunucuyu komaya sokması.

Şub 65 dk okuma

"PHP file_get_contents() İle Dışarıdan Veri Çeken" ve Kilitlenen Sayfalar

Sitenin ana sayfasına canlı döviz kuru veya hava durumu koymak için zaman aşımı (timeout) tanımlamadan file_get_contents kullanan yazılımcının, harici sunucu yavaşlayınca kendi tüm sunucusunu 504 Gateway Timeout ile kilitlemesi.

Şub 54 dk okuma

"Mail Kota Limiti Dolunca 'Bana Mail Gelmiyor' Yalanı"

Posta kutusundaki 1 GB'lık alanı yıllardır silmediği 25 MB boyutundaki teklif ekleriyle dolduran kullanıcının, karşı tarafa "Mailbox size limit exceeded" hatası dönünce mahcubiyetini gizlemek için "Hosting firması maillerimi kesti" yalanına sığınması.

Şub 45 dk okuma

"CPanel 'Backup Wizard' İle 100 GB'lık Yedeği Sunucu İçinde Alıp Diski Patlatmak"

Disk doluluğu %70 seviyesindeyken cPanel Backup Wizard ile "Full Backup" butonuna basıp devasa yedeği yine aynı diskin içine yazdıran kullanıcının, diski %100 doldurarak kendi web sitesini kendi elleriyle komaya sokması.

Şub 34 dk okuma

SSL Sertifikası Alıp 'HTTP -> HTTPS' 301 Yönlendirmesini Unutmak

Sunucuya TLS sertifikası kurup web sunucusunda HTTP'den HTTPS'e 301 yönlendirmesini unutmanın bedeli: Çift başlı URL yapısı, MITM zaafiyetleri ve SEO duplicate content cezaları.

Şub 25 dk okuma

E-Posta Kutusunu 'POP3' Kurup PST Dosyasını Bozan Kurumsal Müşteri

Outlook'u POP3 protokolüyle kurup sunucudaki tüm mailleri silerek yerel PST dosyasına çeken ve disk bozulunca hosting firmasını mahkemeye vermekle tehdit eden kurumsal müşterinin anatomisi.

Şub 15 dk okuma

Geliştiricinin Veritabanına TRUNCATE Atıp 'Rollback' Beklemesi

Canlı veritabanında START TRANSACTION dedikten sonra TRUNCATE çalıştıran ve DDL komutlarının örtük commit (implicit commit) tetiklediğini acı yoldan öğrenen geliştiricinin anatomisi.

Oca 316 dk okuma

Sunucu Taşırken TTL (Time To Live) Süresini Düşürmeyi Unutmak

DNS kayıtlarındaki 86400 saniyelik TTL süresini düşürmeden sunucu taşıyan ekiplerin 48 saat boyunca iki farklı veritabanına sipariş alarak yaşadığı split-brain kabusu.

Oca 305 dk okuma

Yıllık 100 TL'lik Paketle 'PCI-DSS Uyumlu' E-Ticaret Yapmaya Çalışmak

Yıllık birkaç yüz liralık paylaşımlı hosting paketinde bankadan Sanal POS alıp PCI-DSS uyumluluk sertifikası talep eden esnaf mantığı ve paylaşımlı altyapının mimari gerçekleri.

Oca 295 dk okuma

Sunucuda Otomatik yum update / apt upgrade Çılgınlığı

Canlı üretim sunucularında otomatik paket güncellemelerini (unattended-upgrades) açıp gece yarısı güncellenen kütüphaneler yüzünden sabah yüzlerce 500 hatasıyla uyanan sistem yöneticileri.

Oca 285 dk okuma

Cloudflare Caching Yüzünden Dinamik İçeriğin Statikleşmesi

Cloudflare üzerinde bilinçsizce 'Cache Everything' kuralı açarak kullanıcı sepetlerini, oturum çerezlerini ve kişisel verileri tüm dünyaya servis eden e-ticaret sitelerinin KVKK felaketi.

Oca 276 dk okuma

Nginx Reverse Proxy Arkasında Yanlış proxy_pass Trajedisi

Nginx yapılandırmasında proxy_pass direktifinin sonundaki tek bir eğik çizginin (/) varlığı ya da yokluğunun tüm URI yönlendirmelerini altüst edip sistemi 404 krizine sokması.

Oca 264 dk okuma

E-Ticarette Redis / Memcached Önbelleğinin Çökmesiyle Yıkılan Ana Veritabanı

Yüksek trafikli e-ticaret sitelerinde önbellek katmanı aniden çöktüğünde binlerce anlık isteğin doğrudan MySQL'e vurmasıyla yaşanan Cache Stampede felaketi ve mimari çözümleri.

Oca 255 dk okuma

SSH Portunu Değiştirip UFW / Firewalld Kurallarında İzin Vermeyi Unutmak

Güvenlik amacıyla SSH portunu 22'den 2222'ye çekip güvenlik duvarında yeni porta izin vermeden terminali kapatarak kendi kurduğu sunucunun tamamen dışında kilitli kalan sistem yöneticileri.

Oca 245 dk okuma

DNS Zone Dosyasında Nokta (.) Unutkanlığı ve İçe Geçen Domain'ler

BIND ve cPanel Zone Editor kayıtlarında alan adının sonundaki o kritik noktayı (.) unutmanın bedeli: mail.site.com.site.com krizleri, çöken MX yönlendirmeleri ve sonsuz DNS döngüleri.

Oca 235 dk okuma

Sunucuda Log Rotasyonunu (logrotate) Ayarlamayı Unutmak

Nginx, Apache veya mikroservislerin erişim loglarını sınırlandırmayıp diski dolduran ve gecenin bir yarısı MySQL'in çökmesiyle tüm üretimi durduran unutulmuş logrotate kabusu.

Oca 225 dk okuma

Git Commit İçine Sert Kodlanmış (Hardcoded) DB Şifreleri ve API Key'ler

Veritabanı şifrelerini ve AWS/Stripe API anahtarlarını koda sert kodlayıp GitHub'a push'layan ve sabah 40 bin dolarlık kripto madenciliği faturasıyla uyanan yazılımcının ibretlik anatomisi.

Oca 215 dk okuma

Veritabanı Yedeğini Sitede .sql Olarak Bırakmak ve 'Dork' Avcıları

Web kök dizininde unutulan yedek.sql, dump.sql ve db.tar.gz dosyalarının Google Dork ve otomatik tarayıcılar tarafından saniyeler içinde indirilmesiyle patlayan KVKK felaketleri.

Oca 205 dk okuma

Swap (Sanal Bellek) Alanı Olmayan Sunucunun OOM Killer Tarafından Katledilmesi

Maliyet düşürmek veya 'SSD'yi yıpratır' efsanesiyle Swap yapılandırmayan sistem yöneticilerinin ilk bellek sıçramasında Linux Kernel OOM Killer tarafından idam edilen servisleri.

Oca 195 dk okuma

PHP session_save_path İzinlerinin Bozulması ve Giriş Yapılamayan Paneller

/var/lib/php/sessions dizininin izinleri veya sahipliği bozulduğunda kullanıcı adı ve şifresi doğru olduğu halde giriş sayfasına geri fırlatılan kullanıcıların oluşturduğu sessiz login döngüsü.

Oca 185 dk okuma

Docker Konteynırında Log Sınırlaması Yapmamak: Diski Yutan json-file

Uygulamayı Docker ile konteynırlaştırıp varsayılan json-file log sürücüsüne sınır koymayan ve 120 GB'lık devasa log dosyasıyla sunucu diskini kilitleyen DevOps felaketi.

Oca 175 dk okuma

cPanel 'Track Delivery' Ekranındaki Kırmızı Çizgiler ve Engellenen IP'ler

Müşterinin 'Mail gitmiyor, sunucunuz bozuk!' çığlığıyla açtığı bilette cPanel Track Delivery ekranındaki 550 5.7.1 Service Unavailable kırmızı çizgileri ve itibar inkarı.

Oca 165 dk okuma

Sunucuya Eklenen Yeni Diski /etc/fstab Dosyasına Yanlış Tanımlamak

Ek blok depolamayı /dev/sdb gibi dinamik isimlerle /etc/fstab dosyasına bağlayıp ilk sunucu yeniden başlatmasında Emergency Mode (Acil Durum Modu) kabuğuna kilitlenen sistemlerin anatomisi.

Oca 155 dk okuma

Sertifika Zincirinde Eksik Halka: Telefonda Açılıp Bilgisayarda Patlayan Siteler

Web sunucusuna SSL kurulurken CA Bundle (Ara Sertifika) dosyasını yüklemeyi unutan ve mobilde sorunsuz açılan sitenin masaüstü kurumsal bilgisayarlarda güvensiz uyarısı vermesiyle şaşkına dönen ekipler.

Oca 145 dk okuma

E-Posta Havuzunda 'Catch-All' Açmanın Bedeli: Botların Hedefi Olan Gelen Kutuları

'Bize gelen hiçbir mail kaçmasın' mantığıyla cPanel üzerinde Catch-All (Varsayılan Adres) açan ve günde yüz binlerce sözlük saldırısı spam'iyle sunucu diskini dolduran şirketlerin kabusu.

Oca 135 dk okuma

En Ucuz 2 Dolar VDS Vaadi ve Overcommit Bataklığı

16 çekirdekli tek bir fiziksel sunucuya 200 adet sanal sunucu tıkıştıran merdiven altı sağlayıcılar, %80 CPU Steal oranı ve akşam saatlerinde çöken e-ticaret siteleri.

Oca 125 dk okuma

DDoS Saldırısı Altında Aranan O Efsane 'Free Mitigation' Yalanı

'Sınırsız ve Ücretsiz Anti-DDoS Koruması' vaadiyle sunucu kiralayan ve ilk 40 Gbps UDP flood saldırısında IP'si veri merkezi tarafından Null Route (Karadelik) edilip fişi çekilen müşteriler.

Oca 115 dk okuma

Reseller Hosting Battı: Sabah Uyanınca 200 Müşterisiyle Ortada Kalan Küçük Sağlayıcı

Bir dedicated sunucu kiralayıp üzerine WHMCS kurarak 'Türkiye'nin Lider Bilişim Firması' maskesiyle 200 esnafa hosting satan mahalle girişimcisinin iflasıyla yaşanan rehine krizi.

Oca 105 dk okuma

Rant ve Ruhsat Savaşları: Türkiye'de Veri Merkezi Açmanın Görünmeyen Maliyetleri

Türkiye'de Tier III veri merkezi kurmaya kalkışan yatırımcıların fiber optik döşemekten çok belediye ruhsatları, trafo kapasite tahsisleri ve ithalat bürokrasisiyle verdiği sessiz savaş.

Oca 95 dk okuma

TSE ve ISO Belgeleri: Kâğıt Üzerinde Kalan Veri Merkezi Standartları

Duvarlarında Tier III sertifikaları ve ISO 27001 plaketleri asılı olan ama sunucu koridorlarında paspas kovasıyla dolaşılan, kapısı takozla aralık bırakılan merdiven altı veri merkezlerinin gerçek yüzü.

Oca 85 dk okuma

Sunucu Barındırma Müşterisinin 'Benim Cihazım' Dokunulmazlığı

Kendi fiziksel sunucusunu veri merkezine koyup 'Cihazıma kimse el sürmesin, gizli verilerim var' diyerek fanı patlayan ve alev alma noktasına gelen donanımına müdahaleyi engelleyen paranoyak müşteriler.

Oca 75 dk okuma

Büyük Hosting Firmalarının Satın Alma Dalgaları ve Destek Kalitesinin Erimesi

Küçük, samimi ve teknik derinliği yüksek butik hosting firmalarının küresel fonlar veya holdingler tarafından yutulmasıyla teknik desteğin soğuk çağrı merkezi robotlarına dönüşmesi.

Oca 65 dk okuma

Yurtdışı Lokasyon VDS Alıp Türkiye'ye E-Ticaret Yapmak: Latency Çilesi

Maliyeti ucuz diye Almanya veya Hollanda'dan VDS kiralayıp Türkiye'deki kullanıcılara e-ticaret yapmaya çalışanların yaşadığı 70 ms gecikme, kümülatif TTFB kaybı ve terk edilen sepetler.

Oca 55 dk okuma

Destek Ekibi Yerine Bot'a Hapsedilen Müşteri ve Otomatik Yanıt Döngüsü

Maliyeti düşürmek için insan mühendisleri kovup yerine yapay zekâ chatbot'u koyan firmaların kriz anında müşteriyi 'Tarayıcı çerezlerinizi silin' döngüsünde çıldırtan trajedyası.

Oca 45 dk okuma

Faturasını Unutan Kurumsal Müşterinin Sunucusunun Sessizce Silinmesi

Muhasebe yoğunluğunda 3 gün geciken 150 TL'lik VDS faturası yüzünden otomatik WHMCS cron betiği tarafından sunucusu ve tüm disk yedekleri kalıcı olarak silinen şirketlerin dijital idamı.

Oca 35 dk okuma

Yerli Bulut Girişimlerinin Küresel Devler Karşısındaki Fiyat Çıkmazı

Türkiye'de yerli sermayeyle bulut sağlayıcısı olmaya çalışan mühendislerin elektrik tarifeleri, döviz kuru ve transit IP maliyetleri kıskacında küresel devlerle (AWS/GCP) verdiği asimetrik savaş.

Oca 25 dk okuma

IPv4 Tükenmesi ve Carrier-Grade NAT (CGNAT) İşkencesi

IPv4 adreslerinin karaborsaya düşmesiyle internet servis sağlayıcılarının ve ucuz hosting firmalarının binlerce kullanıcıyı tek bir IP arkasına tıkıştırdığı CGNAT cehennemi ve kilitlenen API'ler.

Oca 15 dk okuma

2025

Gece 3'te Gelen 'Planlı Bakım' Yalanı ve Patlayan Donanımlar

Sunucu donanımı kül olan, RAID kartı yanan veya diski patlayan sağlayıcıların panik içinde müşteriye 'Altyapımızda planlı iyileştirme yapılmaktadır' yalanıyla kriz örtbas etme tiyatrosu.

Ara 315 dk okuma

Vergi Levhasız, Instagram ve Forum Üzerinden Hosting Satan 'Mahalle Girişimcisi'

Yurtdışından 30 Euro'ya kiraladığı sunucuyla forumlarda 'Lider Bilişim' maskesi takıp faturasız hosting satan ve ilk krizde Instagram hesabını kapatıp buharlaşan liseli girişimciler.

Ara 305 dk okuma

Inode Sınırına Tokatlanan 'Sınırsız Disk' İllüzyonu

Hosting firmalarının 'Sınırsız NVMe Disk Alanı!' afişlerinin arkasına sakladığı 100.000 dosya sayısı (Inode) limiti ve diskte 500 GB boş yer varken 'Disk Dolu' hatasıyla kilitlenen sistemler.

Ara 295 dk okuma

vCPU Overbooking Çilesi ve CPU Steal Zamanları

Sanal sunucu kiralarken 8 vCPU satın aldığını zanneden ama hipervizörün o çekirdekleri 50 müşteriye aynı anda paylaştırmasıyla %90 CPU Steal tuzağına düşen ekiplerin çaresizliği.

Ara 285 dk okuma

Sanal Sunucuda 'Garanti Kaynak' Yalanı: RAM Ballooning Çıkmazı

VDS paketlerinde 'Kaynaklarınız %100 Dedicated ve Size Özeldir' vaadinin arkasında hipervizör Memory Ballooning ile RAM'i gasp edilen ve OOM Killer ile kilitlenen sunucular.

Ara 275 dk okuma

BTK Yer Sağlayıcı Belgesi: Kâğıt Üzerinde Kalan Müzeyyen Denetimler

Basit bir vergi levhası ve online dilekçeyle alınan BTK Bildirimli Yer Sağlayıcı kaydının arkasında siber güvenlik, yedeklilik ve mühendislikten bihaber yüzlerce merdiven altı firmanın yarattığı güven illüzyonu.

Ara 265 dk okuma

Yeşil Enerji Pazarlaması vs. Mazot Kokan Jeneratörler: Veri Merkezinin Çift Yüzü

Broşürlerde '%100 Yeşil Enerji, Karbon Nötr, Ekolojik Bulut' sloganları atan veri merkezlerinin elektrik kesildiğinde saatte 800 litre dizel yakarak mahalleyi kara dumana boğan gerçekliği.

Ara 254 dk okuma

Sunucu Trafiğinde 'İç Pazar / Dış Pazar' Çifte Standartı: Peering vs. Transit

Türkiye'deki hosting sağlayıcılarının yurt içi trafiği limitsiz verip yurt dışından gelen bot ve ziyaretçi trafiğinde hattı daraltarak (Throttling) müşteriyi cezalandıran asimetrik bant genişliği politikası.

Ara 245 dk okuma

Veri Merkezinde Büyüme Sınırı: Trafo Kapasitesi ve Amper Savaşları

Kabinlerinde yüzlerce boş U yeri ve metrekarelerce beyaz alanı olduğu halde kapıdaki trafonun amper sınırına toslayarak tek bir sunucu bile açamayan veri merkezlerinin fiziksel çaresizliği.

Ara 235 dk okuma

KVKK ve Veri Sorumlusu Çıkmazı: Yedekleri Silinen Müşterinin Hukuki Saldırısı

Faturası geciktiği için sunucusu silinen kurumsal müşterinin 'KVKK kapsamında verilerimi saklamak zorundaydınız!' tehdidiyle başlayan ve Veri Sorumlusu vs. Veri İşleyen çatışmasına dönen hukuki kördüğüm.

Ara 225 dk okuma

Yerli Nesne Depolama Yerine AWS S3 Sevdası ve Egress Fatura Şoku

'Biz kurumsaldan şaşmayız' diyerek tüm medya ve yedeklerini AWS S3'e yükleyen, ancak dosya indirme (Egress) maliyetleriyle gelen 15 bin dolarlık faturayı görünce MinIO ve Ceph'e kaçan şirketler.

Ara 214 dk okuma

Biyometrik Kapıların Arkasındaki Açık Kabinler: Güvenlik İllüzyonu

Girişine retina tarayıcılar ve mantar bariyerler koyup kurumsallık satan veri merkezlerinde, sunucu odasına girildiğinde kabin kapaklarının kilitsiz bırakılması ve yanlış kablo çekme trajedileri.

Ara 204 dk okuma

IP Kara Liste Temizleme Çıkmazı: Spamhaus ve İtibar Karaborsası

Sunucudaki tek bir virüslü sitenin tüm /24 IP bloğunu Spamhaus ve Barracuda kara listelerine sokmasıyla başlayan 'IP değiştirme ücreti' şantajı ve temiz IP karaborsası.

Ara 195 dk okuma

Sunucu Soğutmada 'Free Cooling' Yalanı ve Türkiye İklim Gerçeği

İskandinavya için tasarlanan serbest dış hava soğutmasını (Free Cooling) kopyalayıp Akdeniz ve Marmara'nın %85 nemli 40 derece yaz sıcağında sunucu odasını saunaya çeviren altyapı gafları.

Ara 185 dk okuma

Büyük Veri Taşırken İnternet Hattına Takılmak: 'Sert Diskli Kurye' Yöntemi

50 Terabaytlık veritabanını internetten taşımaya kalkıp 24 günlük aktarım süresiyle yüzleşen ve çözümü SSD'leri çantaya atıp taksiyle diğer veri merkezine gitmekte (Sneakernet) bulan mühendisler.

Ara 175 dk okuma

Karanlık Kabinler: İflas Eden Startup'ların Veri Merkezi Mezarlığı

Veri merkezlerinin kuytu koridorlarında elektriği kesilmiş, üzerinde haciz tutanakları sallanan, kurucuları yurtdışına kaçmış iflas etmiş girişimlerin unutulan milyonluk donanımları.

Ara 164 dk okuma

SLA %99.9 Yalanı ve 'Tazminat Kredisi' Şark Kurnazlığı

Sözleşmelere '%99.99 Kesintisizlik Garantisi' yazıp sunucu 14 saat çöktüğünde ve şirket 500 bin TL ciro kaybettiğinde müşteriye 'Sonraki ay faturanızdan 5 Dolar düştük' diyen kurumsal yüzsüzlük.

Ara 154 dk okuma

Tek Kişilik Nöbetçi Teknisyenle Geceyi Geçiren Dev Veri Merkezi

Maliyeti düşürmek için 500 kabinlik devasa veri merkezine gece vardiyasında tek bir uykusuz stajyer koyan ve aynı anda patlayan BGP, disk ve kapı arızalarında çöken operasyonun anatomisi.

Ara 144 dk okuma

BGP Yanlış Route Anonsu: Tüm Sunucuları Karadeliğe Atmak

Ağ mühendisinin Border Gateway Protocol (BGP) konfigürasyonundaki tek bir prefix yazım hatasıyla tüm veri merkezini küresel internet haritasından silip dijital karadeliğe gömmesi.

Ara 135 dk okuma

Yerli Bulutta 'Snapshot'ı Yedek Sanma Faciası: Masadaki Küller

Sanal sunucuda (VDS) 'Take Snapshot' butonuna basıp arkasına yaslanan ve ana depolama havuzu (Ceph / SAN) çöktüğünde snapshot'ların da ana veriyle birlikte buharlaştığını öğrenen ekipler.

Ara 125 dk okuma

Bölgesel Erişim Savaşları: Türkiye'de Yerel IXP Eksikliği ve Frankfurt Turu

Kadıköy'deki Türk Telekom abonesinin Gayrettepe'deki Turkcell sunucusuna bağlanmak için verisinin Bulgaristan ve Frankfurt üzerinden 60 ms dolaşıp geri gelmesi: İnternet Değişim Noktası (IXP) çıkmazı.

Ara 114 dk okuma

Depolama Havuzunda Deduplication Çöküşü ve I/O Wait Kilitlenmesi

Disk bütçesinden tasarruf etmek için SAN/NAS veya ZFS havuzlarında agresif Deduplication (Tekilleştirme) açan ve RAM doyuma ulaştığında tüm sunucuların %95 I/O Wait ile donduğu o an.

Ara 104 dk okuma

Sunucuda Crontab İçine Zaman Aşımı Koymadan Script Çalıştırmak

Her dakika çalışması için crontab'a eklenen bir PHP/Python betiğinin kilitlenmesiyle arkadan gelen yüzlerce işlemin sunucuyu Fork Bomb gibi yutarak boğduğu sessiz felaket.

Ara 95 dk okuma

Others

Site Haritası

RSS

Kaynak

Kodla yazıldı, ama Ş. düşünülerek