Dünya genelinde bankacılık sistemlerini, havayolu rezervasyonlarını, e-ticaret sitelerini, devlet altyapılarını ve nükleer santrallerin kontrol panellerini yazan yazılım mühendisleri hakkında çok romantik bir imaj vardır. Toplum bizi, bilgisayar ekranının karşısında akıl almaz algoritmalar tasarlayan, kodları ezbere yazan ve sorunları zihinsel güçleriyle çözen süper zeki insanlar olarak hayal eder.
Gerçeklik bundan o kadar uzak ki...
Bir yazılım mühendisinin günlük iş akışının dürüst ve sansürsüz versiyonu kabaca şöyledir: Bir hatayla (bug) karşılaşırsınız. Hata mesajını (error message) kopyalarsınız. Google'a yapıştırırsınız. İlk sonuç Stack Overflow'dur. Cevapları okursunuz. En çok oy almış (upvoted) cevabı bulursunuz. O cevaptaki kod parçacığını (code snippet) projenize kopyalarsınız. Çalışır. Neden çalıştığını %100 anlamasanız bile, çalıştığı gerçeği yeterlidir. Bir sonraki hataya geçersiniz.
Bu döngüyü günde ortalama 15-20 kez tekrarlarsınız. Ve dünya genelinde milyonlarca mühendis aynı anda aynı şeyi yapmaktadır. Yani Stack Overflow aslında bir "Soru-Cevap sitesi" değildir; o, modern dijital medeniyetin sessiz ve görünmez altyapısıdır. Bir nevi yazılım dünyasının Wikipedia'sıdır ama çok daha kritiktir. Çünkü Wikipedia kapansa insanlar bilgiye erişemez; Stack Overflow kapansa insanlar kod yazamaz.
Bir düşünce deneyi yapalım: Stack Overflow yarın sabah kalıcı olarak kapandı. Ne olur? İlk saat içinde dünya genelindeki yazılım geliştirme hızı yaklaşık %60 düşer. Junior (kıdemli olmayan) mühendisler tamamen felç olur. Senior mühendisler bile o "bunu daha önce nasıl çözmüştüm" anlarında refleks olarak Google'a yazdıkları soruların cevaplarını bulamaz hale gelir.
İlk gün sonunda, şirketlerin sprint planlamaları (iş planları) tamamen çöker çünkü tahmin edilen süreler artık gerçeği yansıtmaz. İkinci hafta, kritik güvenlik yamaları (security patches) gecikir çünkü mühendisler yamayı nasıl uygulayacaklarını bulamaz. İlk ay sonunda, bankacılık ve finans sektöründeki yazılım projeleri durma noktasına gelir. Altı ay içinde, küresel teknoloji üretimi ciddi bir darboğaza girer.
Abartıyor muyum? Belki biraz. Ama çok da değil.
İşin en komik yanı, Stack Overflow'daki o hayat kurtarıcı cevapları yazan insanlar da genellikle başka bir Stack Overflow cevabından öğrendikleri bilgiyle yazıyorlardır. Yani ortada devasa, kendi kendini besleyen bir kolektif bilgi döngüsü var. Kimse gerçekten "her şeyi bilen" değil. Hepimiz birbirimizin cevaplarından öğreniyor ve o bilgiyi yeniden paketleyip bir başkasına aktarıyoruz.
Bunda utanılacak bir şey yok. Bu aslında insanlığın en güzel yanlarından biri: Kolektif zeka. Tek başına her şeyi bilemezsin ama milyonlarca mühendis bir araya gelip bilgisini paylaştığında, ortaya nükleer fizikten web tasarımına kadar her konuda anında erişilebilir devasa bir bilgi bankası çıkar. Stack Overflow, insanlığın "Birlikte daha zekiyiz" prensibinin en somut kanıtıdır. Ve evet, o kapanırsa hepimiz çok fena yanarız.